Saksonya-Anhalt'ta siyasi deprem: AfD birinci parti oldu

Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde gerçekleştirilen seçimlerde Almanya için Alternatif (AfD) partisi, yüzde 43.8 oy alarak birinci parti oldu. 2021 yılındaki seçimlere oranla oyunu ikiye katlayan AfD, aşırı sağa karşı uygulanan "Brandmauer" (yangın duvarı) politikasının etkisini tartışmaya açtı.

AfD'nin zaferi mevcut iktidar bloğunu bitirdi

83 sandalyeli eyalet meclisinde AfD, 39 sandalyede kaldı. Parti mutlak çoğunluk için gereken 42 sandalyeye ulaşamasa da, mevcut iktidar blokunun matematiksel olarak sona erdiği bir tablo ortaya çıktı. Hıristiyan Demokrat Birlik (CDU), oylarının neredeyse yarısını kaybederek yüzde 17.2 seviyesine geriledi ve ikinci sıraya düştü. Koalisyon ortağı Hür Demokrat Parti (FDP) seçim barajının altında kalırken, Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 9.3 oy alabildi. Yeşiller'in aldığı yüzde 8.9'luk oy sonrası, AfD'siz bir hükümet kurabilmek için beş partinin de katılımı gerekiyor.

Yeni ittifak sinyalleri ve siyasi belirsizlik

Seçim sonuçlarının ardından Sosyal Adalet ve Ekonomik Sağduyu İttiliği (BSW) baş adayı Thomas Schulze, "Tüm partilerle görüşeceğimizi söylemiştik. Buna AfD de dahildir" diyerek olası bir ittifak sinyali verdi. AfD'nin başbakan adayı Ulrich Siegmund ise azınlık hükümeti kurmaya sıcak bakmadıklarını ancak diğer partilerden destek gelmesi durumunda görüşmeye hazır olduklarını belirtti.

Dünya liderlerinden farklı tepkiler geldi

AfD'nin başarısı uluslararası düzeyde geniş yankı buldu. ABD Başkanı Donald Trump sonuç grafiğini yorumsuz paylaşırken, Elon Musk AfD'yi tebrik etti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in danışmanı Kirill Dmitriev sonucu "aklın sesi" olarak nitelendirirken; Polonya Başbakanı Donald Tusk, "Sadece aptallar ya da hainler AfD'nin zaferine sevinebilir" dedi. Macaristan eski Başbakanı Viktor Orban ise geceyi "Almanya ve Avrupa için muhteşem bir gece" şeklinde tanımladı.

Alman siyasetinde "yangın duvarı" mimarı sayılan CDU lideri Friedrich Merz, sonuçlara ilişkin "Hepimiz şoktayız. Böyle bir sonuç beklemiyorduk" açıklamasında bulundu. Almanya Federal Anayasayı Koruma Teşkilatı (BfV) tarafından "aşırı sağ şüphesi" ile izlenen AfD'nin eyalet düzeyinde yönetime gelmesi, 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana önemli bir eşik olarak görülüyor.

İstanbul ve çevresindeki okuyucular için Almanya'daki bu siyasi hareketlilik, Avrupa'nın güvenlik ve göç politikalarının Türkiye'ye yansıyabilecek ekonomik ve diplomatik sonuçları açısından yakından takip edilmelidir.