Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı yükseköğretim beyin göçü istatistiklerine göre, üniversite mezunlarının yurt dışına göç oranı bir önceki yıl yüzde 2 olan seviyeden yüzde 2,2'ye yükseldi. Verilere göre mezunların göç etmek için en çok tercih ettiği ülke yüzde 22 ile Almanya oldu.
TÜİK verilerine göre beyin göçü oranları cinsiyete göre farklılık gösteriyor; erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak kaydedildi. Üniversite türlerine bakıldığında devlet üniversitesi mezunlarında oran 2024 yılındaki yüzde 1,7 seviyesinden 2025'te yüzde 1,9'a çıktı. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise 2024 yılında yüzde 4,3 olan beyin göçü oranı, 2025 yılında yüzde 4,4 olarak gerçekleşti. Vakıf üniversiteleri içinde en yüksek oran yüzde 8,6 ile tam burslu eğitim alanlarda görülürken, bu grubu yüzde 3,8 ile kısmi burslu ve yüzde 3,7 ile ücretli eğitim alanlar takip etti.
Beyin göçünün en yoğun olduğu iller hangileri?
Yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranının en yüksek olduğu il 2025 yılında yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul'u sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi. Erkeklerde beyin göçü oranının en yüksek olduğu ilk beş il yüzde 4,7 ile İstanbul, yüzde 4,4 ile İzmir, yüzde 3,6 ile Ankara, yüzde 2,9 ile Eskişehir ve yüzde 2,8 ile Yalova olarak sıralandı. Kadınlarda ise en yüksek oranlar yüzde 3,4 ile İstanbul, yüzde 2,8 ile İzmir, yüzde 2,4 ile Ankara, yüzde 1,7 ile Eskişehir ve yüzde 1,5 ile Bursa şeklinde gerçekleşti.
Beyin göçünün en düşük olduğu il ise yüzde 0,2 ile Siirt oldu. Siirt'in ardından Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis illeri sıralandı.
En çok hangi bölümler ve ülkeler tercih ediliyor?
Eğitim alanları arasında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojilerinde görüldü. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat ile yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik takip etti. Bilişim ve iletişim teknolojileri alanındaki beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda ise yüzde 5,1 olarak belirlendi. Lisans programları bazında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik bölümünde kaydedildi.
Mezunların tercih ettiği ilk 5 ülke sıralaması şu şekilde oluştu: Almanya yüzde 22, Amerika Birleşik Devletleri yüzde 16,9, Birleşik Krallık yüzde 10,5, Hollanda yüzde 8,3 ve Kanada yüzde 5,2. Almanya'ya gidenler arasında en büyük pay bilgisayar mühendisliği mezunlarına ait olurken; Birleşik Krallık ve Hollanda'yı da yine bilgisayar mühendisliği mezunları tercih etti. Amerika Birleşik Devletleri'ne gidenlerde elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada'ya gidenlerde ise işletme bölümü en yüksek paya sahip oldu.
Öğrenim diline göre beyin göçü oranlarında Fransızca eğitim alanlar yüzde 10,5 ile ilk sırada yer alırken; Almanca yüzde 7,5, İngilizce yüzde 6,8 ve Rusça yüzde 5 ile takip etti.
