Iğdır'da demiryolu projesi için 29 hektarlık maden onayı
Kars-Itras-Aralık-Dilucu Yüksek Standartlı Demiryolu Projesi kapsamında Iğdır'ın Tuzluca ilçesine bağlı Aşağı Mahallesi'nde planlanan üç ariyet ocağı, toplamda 29,66 hektarlık bir alana yayılarak ÇED yönetmeliğindeki 25 hektar sınırını aştı. Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından verilen 76/2026-01, 76/2026-02 ve 76/2026-03 izin numaralı üç ocak için ÇED raporu yerine proje tanıtım dosyası (PTD) üzerinden onay alındı.
Maden sahaları 25 hektarlık ÇED sınırını nasıl aştı?
Iğdır'daki maden sahalarının büyüklüğü, her biri yaklaşık 10 hektar olan üç ayrı proje şeklinde yürütüldü. Belgelerdeki verilere göre; 76/2hol/2026-01 numaralı ocağın alanı 9,80 hektar, 76/2026-02 numaralı sahanın 9,92 hektar ve 76/2026-03 numaralı alanın ise 9,94 hektar olduğu belirlendi. Bu üç sahanın toplam büyüklüğü 29,66 hektara ulaştı. ÇED Yönetmeliği'nin Ek-2 listesinde yer alan düzenlemelere göre, 25 hektar ve üzerindeki açık işletmelerin Ek-1 kapsamında ÇED raporu hazırlatması gerekirken, projeler "Ek-1 listesinde yer almayan madenlerin çıkarılması" kapsamında değerlendirilerek onaylandı.
Projelerin ortak noktası ve üretim kapasitesi nedir?
Söz konusu üç projenin de aynı yatırımcıya ait olduğu ve aynı demiryolu yapımı için malzeme sağlayacağı açıkça görülüyor. Iğdır İl Özel İdaresi, 5 Şubat 2026 tarihinde her üç saha için de ayrı hammadde üretim izinlerini düzenledi. Projelerin Eylül 2026 tarihinde sunulan PTD dosyalarında, ilk projenin hava kalitesi modellemesinde diğer iki ocağın "komşu" projeler olarak gösterilmesi ve koordinatların birbirine bitişik olması dikkat çekti. Her bir ocakta yıllık 800 bin ton olmak üzere, toplamda yıllık 2,4 milyon ton malzeme çıkarılması hedefleniyor. Beş yıllık süreçte ise toplam 12 milyon ton malzemenin demiryolu inşaatında kullanılması planlanıyor.
Bu durum, birbirine bitişik ve aynı amaca hizmet eden sahaların neden tek bir proje olarak ÇED sürecine dahil edilmediği sorusunu gündeme taşıyor. İstanbul ve çevresindeki büyük altyapı projelerinde de benzer ölçekli maden faaliyetlerinin çevre üzerindeki kümülatif etkileri uzmanlar tarafından yakından takip ediliyor.
Yazar
Ceren Sezer, İstanbul adliye, emniyet ve spor kaynaklarının deneyimli ismi. Asayiş haberlerinden yerel sporun perde arkasına kadar güncel olayları sayfalara taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Maden ocaklarının toplam alanı neden tartışma yaratıyor?+
ÇED yönetmeliğine göre 25 hektar ve üzerindeki açık işletmelerin kapsamlı bir ÇED raporu hazırlatması zorunludur. Ancak Iğdır'daki üç sahanın toplamı 29,66 hektara ulaşmasına rağmen, projeler ayrı ayrı değerlendirilerek daha basit bir süreç olan proje tanıtım dosyası ile onaylanmıştır.
Madenlerden ne kadar malzeme çıkarılacak?+
Üç ayrı ocakta her biri için yıllık 800 bin ton olmak üzere toplamda yıllık 2,4 milyon ton hammadde çıkarılması planlanmaktadır. Beş yıllık işletme süresi sonunda ise toplamda 12 milyon ton malzemenin demiryolu projesinde kullanılması öngörülmektedir.
Projelerin birbirine bağlı olduğu nasıl anlaşıldı?+
Hazırlanan hava kalitesi modellemelerinde diğer ocakların "komşu" olarak belirtilmesi, koordinatların birbiriyle bitişik olması ve tüm sahaların aynı yatırımcıya ait olup aynı demiryolu projesi için malzeme sağlayacak olması projelerin birbirine bağlı olduğunu kanıtlamaktadır.
