WhatsApp’ta Meta AI tekelini kıran AB kararı: Rekabete yeşil ışık

Avrupa Komisyonu, Meta’nın WhatsApp Business API sisteminde kendi yapay zeka asistanı Meta AI dışındaki sağlayıcıları engelleme kararına yönelik yürüttüğü antitröst soruşturması kapsamında geçici bir tedbir kararı aldı. Karara göre Meta, rakip yapay zeka şirketlerinin platforma erişimini yeniden sağlamak zorunda.

Komisyon, Meta’nın bu uygulamasının AB rekabet kurallarını ihlal ettiğini belirterek, büyüyen yapay zeka pazarında rekabete “ciddi ve telafi edilemez zararlar verilmesini” önlemek amacıyla müdahalede bulundu. Meta’ya, üçüncü taraf yapay zeka asistanlarının WhatsApp Business API’sine erişimini daha önce yürürlükte olan şart ve koşullarla yeniden sağlaması için beş iş günü süre tanındı.

Soruşturma neden Aralık 2025’te başladı?

AB, soruşturmanın Aralık 2025’te Meta’nın üçüncü taraf genel amaçlı yapay zeka asistanlarını WhatsApp Business API sisteminden yasaklaması üzerine başlatıldığını bildirdi. Bu durumun, Meta’nın Avrupa pazarlarındaki hakim konumunu kötüye kullanması anlamına geldiği aktarıldı. Komisyon, geçici tedbir kararının soruşturma süresince yürürlükte kalacağını duyurdu.

Avrupa Komisyonu’nun kararında ne denildi?

Avrupa Komisyonunun Temiz, Adil ve Rekabetçi Geçişten Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, hızla gelişen pazarlarda nihai bir karar alınmadan çok önce rekabetin ortadan kalkabileceğini ifade etti. Ribera, alınan kararla Avrupa genelindeki vatandaşların WhatsApp ile hangi yapay zeka asistanını kullanacaklarına dair seçim haklarının korunduğunu ve kararın onlar adına verilmesinin önüne geçildiğini vurguladı.

Meta’nın itirazı ve Trump yönetiminin tepkisi

Meta ise yaptığı açıklamada, bu kararın çok değerli yapay zeka şirketlerinin herhangi bir ödeme yapmadan WhatsApp’a erişmesine zemin hazırladığını iddia etti. Şirket tarafından yapılan açıklamada, Avrupa Komisyonunun, OpenAI ve dünyanın en büyük bazı şirketlerinin ücretli WhatsApp Business ürününü ücretsiz kullanabileceğine karar verdiği, bunun da ücret ödeyen birçok Avrupalı şirket tarafından finanse edilen bir yetki aşımı olduğu savunuldu. Meta, karara itiraz edeceğini yineledi. Trump yönetimi ise AB ve diğer yargı yetkisi alanlarının Amerikan teknoloji firmalarını haksız yere hedef aldığını öne sürüyor.

Uymama durumunda yüzde 10 ciro cezası

Komisyon, Meta’nın bu geçici karara uymaması halinde toplam cirosunun yüzde 10’una kadar para cezasına çarptırılabileceğini açıkladı. Bu gelişme, Avrupa düzenleyici kurumları ile ABD’li büyük teknoloji firmaları arasında gerilen ilişkilerin son örneği oldu. Meta, geçtiğimiz yıl AB düzenlemeleri nedeniyle Avrupalı kullanıcılar için “daha kötü bir deneyim” yaşanabileceği uyarısında bulunmuştu.