Seferihisar'da tarih ve doğa buluştu: Umay Nine yaşıyor
İzmir'in Seferihisar ilçesinde yer alan Teos Antik Kenti'ndeki yaklaşık 1800 yıllık Umay Nine zeytin ağacı, binlerce yıllık zeytin kültürünün yaşayan bir tanığı olarak meyve vermeye devam ediyor. Yaklaşık 18 asrı deviren bu anıt ağaç, İyonya'nın en önemli 12 kentinden biri olan Teos'un kalbinde yer alıyor.
Umay Nine zeytin ağacı nasıl hayatta kaldı?
Teos Antik Kenti'nde bulunan ve yaşı yaklaşık 1800 olarak hesaplanan Umay Nine zeytin ağacı, tarih boyunca sayısız medeniyetin doğuşuna ve çöküşüne tanıklık etti. Uzmanlara göre bu eşsiz ağaç; savaşlar, depremler ve asırlar geçmesine rağmen toprağa sımsıkı tutunarak hayatta kalmayı başardı. Bu yapısıyla sadece Türkiye'nin değil, dünyanın da hâlâ meyve verebilen en nadide anıt ağaçları arasında yer alıyor.
Ağacın ismi nereden geliyor?
Umay Nine isminin kökeni Türk mitolojisine ve edebiyata dayanıyor. Ağaç, ismini Türk mitolojisinde doğumu, anneleri, çocukları ve yeryüzündeki bereketi koruduğuna inanılan şefkat sembolü "Umay Ana"dan alıyor. Ayrıca ünlü yazar Buket Uzuner'in romanlarında yer alan, doğayla bütünleşmiş bilge Anadolu kadını "Umay Nine" karakterinden esinlenilerek 2018 yılında bu isim anıt ağaca resmen verildi.
Zeytin kültürü ve tarihi önemi
Akdeniz havzasında zeytin, sadece bir tarım ürünü değil; ekonominin, beslenmenin ve mitolojinin temel taşıdır. Ünlü ozan Homeros'un "sıvı altın" olarak adlandırdığı zeytinyağı, antik çağda kralların taç giyme törenlerinde kutsanma aracı ve olimpiyatlarda şampiyonların ödülü olarak kullanılmıştır. Tarih boyunca aydınlatmadan tıbba, beslenmeden dini ritüellere kadar pek çok alanda başrol oynamıştır.
Ege Bölgesi'nin en önemli doğal ve kültürel miraslarından biri olan Umay Nine, her yıl yerli ve yabancı on binlerce turisti ağırlıyor. Geniş ve çatlamış gövdesiyle dikkat çeken ağaç, ziyaretçilerine mistik bir bağ kurma imkanı sunuyor. İzmir ve çevresindeki antik kentleri ziyaret eden turistler için bu kadim ağaç, bölgenin en önemli duraklarından biri olma özelliğini koruyor.
Yazar
Ceren Sezer, İstanbul adliye, emniyet ve spor kaynaklarının deneyimli ismi. Asayiş haberlerinden yerel sporun perde arkasına kadar güncel olayları sayfalara taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Umay Nine zeytin ağacının yaşı kaçtır?+
Teos Antik Kenti içerisinde bulunan Umay Nine zeytin ağacının yaklaşık 1800 yaşında olduğu hesaplanmaktadır. Bu yaşındaki bir ağacın hâlâ meyve vermesi, onu dünyanın en nadide anıt ağaçlarından biri yapmaktadır.
Ağaca "Umay Nine" ismi neden verildi?+
İsim iki temel kaynağa dayanmaktadır. Birincisi, Türk mitolojisindeki bereket sembolü Umay Ana'dır. İkincisi ise yazar Buket Uzuner'in eserlerinde yer alan bilge Anadolu kadını karakteridir. İsim verme işlemi 2018 yılında gerçekleştirilmiştir.
Zeytin ağacının tarihsel önemi nedir?+
Zeytin, Akdeniz havzasında tıpta, beslenmede ve dini ritüellerde kullanılmıştır. Homeros'un "sıvı altın" dediği zeytinyağı, antik dönemlerde kralların taç giyme törenlerinde ve olimpiyat ödüllerinde kullanılarak kültürel bir sembol haline gelmiştir.
