MİA Raporu: Yapay Zeka, ABD-İsrail Hava Harekatının Merkezi Oldu

Milli İstihbarat Akademisi (MİA), "Askeri ve Jeopolitik Perspektiften ABD/İsrail-İran Savaşı ve Türkiye" başlıklı raporunda, yapay zekanın (YZ) savaş alanındaki artan rolüne dikkat çekti. Rapora göre, yapay zeka modern harp sahasında sadece bir "kuvvet çarpanı" olmaktan çıkarak asli bir "kuvvet unsuru" haline geldi.

MİA: Yapay Zeka, Komuta-Kontrol Mimarisini Yeniden Şekillendiriyor

Raporda, yapay zekanın operasyonel tempoyu belirlediği, hedefleme süreçlerini yönettiği ve komuta-kontrol mimarisini yeniden şekillendiren bir bileşen haline geldiği belirtildi. Ancak bu dönüşümün beraberinde ciddi riskler getirdiği vurgulandı. Bunlar arasında kontrol kaybı, yanlış hedefleme, sivil kayıplar ve karar süreçlerinde şeffaflık eksikliği ön plana çıkıyor.

Raporda, Ali Hamaney saldırısı örnek gösterilerek, yapay zekanın savaş alanındaki rolünün ABD/İsrail-İran Savaşı ile birlikte niteliksel bir sıçrama yaşadığına dikkat çekildi. Yapay zeka, bir karar destek unsuru ve istihbarat üretim süreci aracı olmaktan çıkarak doğrudan operasyonel çıktılar üreten, "komuta-kontrol yapısının bütünleşik bir parçası" haline geldi. Savaşın başından itibaren ABD-İsrail hava harekatı, yapay zekanın merkezde konumlandığı eş zamanlı saldırılarla yürütüldü. Hamaney'in öldürüldüğü bombardıman başta olmak üzere düzenlenen saldırıların büyük kısmında hedef tespit ve teşhisi, hedef ile taarruz vasıta ve şeklinin eşleştirilmesinin yanı sıra taarruzdan sonra hasar kıymetlendirmesi süreçlerinde de gerçek zamanlı veri iletişim ve işleme altyapısının kullanıldığı belirtiliyor. Yapay zeka teknolojileri, ISR (istihbarat, gözetim, keşif) faaliyetlerinin merkezinde yer alıyor.

Karar Üstünlüğü ve Otonom Sistemler

Modern savaşın en kritik unsurlarından birinin, hedefler arasından hangilerinin ne zaman vurulacağına karar vermek olduğu ifade edilirken, yapay zekanın burada "hedef sınıflandırma", "önceliklendirme" ve "dinamik güncelleme" fonksiyonlarını yerine getirdiği belirtildi. Balistik füze fırlatma araçları gibi seyyar unsurların tespit ve takip sürecinin yapay zeka olmadan sürdürülemez halde olduğu kaydedilirken, yapay zekanın karar döngüsünü hızlandırdığı, OODA döngüsünü (gözlemle, konumlan, karar al, eyleme geç) dramatik şekilde kısalttığı, böylece rakip üzerinde karar üstünlüğü kurmanın anahtarı olarak görüldüğü belirtildi.

İnsan Müdahalesi Olmadan Çalışan Sistemler

Savaşta ABD ve İsrail'in kullandığı yapay zeka tabanlı karar destek sistemlerinin, insan denetimi ve müdahalesine imkân sağlayacak arayüz ve mekanizmalara sahip olsalar bile, savaşın operasyonel temposu ile "otomasyon yanlılığı (automation bias)" nedeniyle çoğu durumda tamamen özerk çalıştığına dair iddialar bulunuyor. Yapay zekanın savaş alanındaki en temel kullanım alanlarından biri de hava ve füze savunması. Raporda, İsrail'in, başta Iron Dome (Demir Kubbe) olmak üzere hava savunma silah sistemlerinde ve komuta-kontrol mekanizmalarında yapay zekayı aktif olarak kullandığı belirtiliyor. Bu yapıda her bir hava savunma sistemi ve onları idare eden merkezi komuta-kontrol sistemi; tespit edilen hedeflerin rota ve süratlerine göre tehdit niteliklerini analiz etmekte, muhtemel çarpma noktalarını hesaplayıp önceliklendirmektedir. Bu sistemin yaptığı tehdit analizine göre önleyici füzenin ateşlenip ateşlenmeyeceğine karar verilmektedir. Tüm süreç, insan müdahalesi olmadan otomatik şekilde çalışmaktadır.

Bu gelişmeler, İstanbul gibi stratejik öneme sahip şehirlerin güvenliği açısından da büyük önem taşıyor. Yapay zeka destekli savunma sistemlerinin etkinliği, olası tehditlere karşı hazırlıklı olunması açısından kritik bir faktör olarak değerlendiriliyor.