Kurtuluş Savaşı kahramanı Halide Edip'in hayat hikayesi

Milli Mücadele'nin simge isimlerinden Halide Edip Adıvar, İstanbul'un işgal yıllarında gerçekleştirdiği tarihi konuşmalar ve Sakarya Meydan Muharebesi cephesindeki onbaşı rütbeli mücadelesiyle Türk kadınının direnişini dünyaya duyurdu. 1884 yılında İstanbul'da dünyaya gelen yazar, hem kalemle hem de cephede vatan savunmasında aktif rol aldı.

Sultan Ahmet mitingi ve tarihi konuşma nasıl gerçekleşti?

İzmir'in işgaline kadar tanınan bir yazar olan Halide Edip Adıvar, ismini tüm Türkiye'ye duyuran büyük protestoyu İstanbul'da gerçekleştirdi. İzmir'in işgalinden kısa bir süre sonra Türk Ocağı'ndan Ferid Bey tarafından davet edilen Adıvar, Fatih'te yapılacak ilk mitingde konuşma yapmayı kabul etti. Bu olay, bir kadının açık alanda kalabalık bir kitle önünde ilk kez konuşması olarak tarihe geçti.

19 Mayıs 1919 tarihinde Mustafa Kemal Paşa Bandırma Vapuru ile Samsun'a çıkarken, İstanbul'da işgal karşıtı büyük protestolar yaşanıyordu. Halide Edip Adıvar'ın hitabetiyle birleşen bu süreçte, yaklaşık 200 bin kişinin toplandığı Sultan Ahmet mitingi dönüm noktası oldu. Konuşması sırasında halkın parlayan gözlerinden ilini aldığını belirten Adıvar, bu mitingden sonra tüm ülke tarafından tanınan bir figür haline geldi.

İstanbul'dan Anadolu'ya zorlu yolculuk ve onbaşı rütbesi

İngilizlerin 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'u işgal etmesiyle birlikte, Halide Edip Adıvar ve eşi Doktor Adnan hakkında idam emri çıkarıldı. Bu tehlike üzerine çift, Milli Mücadele'ye katılmak amacıyla zorlu bir yolculukla Anadolu'ya geçti. Ankara yolunda geçen bu süreçte, bugün çok önemli bir kurum olan Anadolu Ajansı'nın kuruluş fikri de doğdu.

Cephede savaş notlarını hem halka hem de dünyaya aktaran Adıvar, kendisine onbaşı rütbesi verildi. Sakarya Meydan Muharebesi sırasında en ön saflarda yer alan yazarın cesareti, Mustafa Kemal Paşa tarafından da takdir edildi. Mustafa Kemal'in, "gelin hanımefendi harbediyoruz" diyerek onu sipere davet ettiği tarihi an, Türk kadınının savaş meydanındaki varlığını simgeliyor.

Halide Edip Adıvar'ın hayatı ve edebi kariyeri

1901 yılında Amerikan Kız Koleji'nden mezun olan Adıvar, aynı yıl matematik öğretmeni Salih Zeki Bey ile evlendi. Tevfik Fikret yönetimindeki Tanin gazetesinde "Halide Salih" imzasıyla yazılar yazmaya başladı. Yazıları nedeniyle tehditler alan yazar, 3asi 31 Mart olayları sırasında hayati tehlike hissedince bir süre Mısır'da yaşadı. 1910 yılında Türkiye'ye dönen Adıvar, daha sonra Doktor Adnan ile evlendi ve hayatının sonuna kadar vatan mücadelesine hizmet etti.

İstanbul ve çevresindeki tarihi mekanlarda izleri bulunan bu mücadele, bugün de şehrin hafızasında canlılığını koruyor. 1964 yılında 80 yaşında hayata gözlerini yuman Adıvar, arkasında onlarca önemli eser bırakarak Türk edebiyatına yön verdi.