İstanbul'da motorin litresi 95 lira 65 kuruşa yükseldi

Motorin fiyatlarının 100 liraya dayanmasıyla birlikte tarım ve taşımacılık sektöründe maliyet artışı yaşanıyor. Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin önümüzdeki günlerde çarşı-pazara yansıması beklenirken, Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kapıkıran, ekim ayı hazırlığındaki çiftçinin acilen yeni bir destek paketi beklediğini duyurdu.

Akaryakıt fiyatları 100 lira sınırına yaklaştı

Dünya genelinde ABD, İsrail-İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarının etkisiyle artan petrol fiyatları Türkiye'deki pompaya yansıdı. Brent petrolün varil fiyatı dün sabah saatlerinde 10 Lira 7,52 dolar civarında seyretti. Orta Vadeli Program (OVP) içerisinde ham petrol için öngörülen 88 dolarlık tahminin çok üzerinde gerçekleşen fiyatlar, motorin litresini kritik seviyelere taşıdı. Motorinin litre fiyatı bazı illerde 98 lira 48 kuruşa kadar yükseldi.

Fiyat dağılımına bakıldığında; Elazığ, Muş ve Şırnak illerinde en yüksek rakamlar görülürken, İstanbul Avrupa yakasında motorin litresi 95 lira 65 kuruş seviyesinde satılıyor. Ankara'da fiyatlar 96 lira 78 kuruş, İzmir'de ise 97 liranın üzerinde seyrediyor. Tahıl ambarı Konya'da ise fiyatlar 98 liraya dayandı. Sektör temsilcileri, motorin fiyatına 2 lira 50 kuruş ile 3 lira arasında bir zam daha gelmesi durumunda, Türkiye'nin 45 ilinde fiyatların 100 lira sınırını aşacağını öngörüyor.

Mazot desteği maliyetleri karşılamıyor

ZMO Başkanı Murat Kapıkıran, hükümetin mazot ve gübre desteklerini "temel destek" adı altında yeniden düzenlediğini belirterek mevcut rakamların yetersizliğini şu sözlerle ifade etti: “Buğday ektiniz. Mazot ve gübre temel desteğiniz 403 lira. Bu sadece 4 litre mazot yapıyor. Kullanılan mazotun sadece yarısını karşılıyor. Gübreye ise hiç para kalmıyor. Çiftçi bir dekar buğday için 8-10 litre mazot yakıyor. Bu destek bu şekilde uygun değil.”

Kapıkıran, güncel destek miktarlarını ise şu şekilde sıraladı:

• Arpa, buğday, çavdar ve yulaf için dekar başına 403 lira;
• Ayçiçeği, fındık, soya ve kanola için dekar başına 465 lira;
• Çeltik ve pamuk için dekar başına 697 lira 50 kuruş;
• Baklagiller ve yumrulu bitkiler için dekar başına 310 lira.

Ekim ayı tarımsal üretim için risk taşıyor

Tohum atma ve tarlayı sürme ayı olan ekim ayının, maliyet artışları nedeniyle büyük bir kriz riski barındırdığını belirten Kapıkıran, TMO'nun buğday alım fiyatının 16 bin 500 lira olarak açıklanmasına rağmen, üretim maliyetlerinin 15 bin 100 lira ile 19 bin 100 lira arasında değiştiğini vurguladı. İstanbul ve çevresindeki tarımsal faaliyetlerde de hissedilecek bu maliyet artışının, üreticinin tarlayı ekmekten vazgeçmesine yol açabileceği belirtiliyor.

İstanbul gibi büyük metropollerin gıda tedarik zincirini doğrudan etkileyen bu durum, çarşıdaki gıda fiyatlarını da yukarı yönlü baskılayabilir. Uzmanlar, çiftçiyi motive edecek özel bir düzenleme yapılmaması halinde, yaşanan maliyet artışlarının önümüzdeki yıllara kaos olarak yansıyacağı konusunda uyarıyor.