Gıda fiyatlarını manipüle eden 4/1 yöneticiye gözaltı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları iddia edilen 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında dün gözaltı kararı verildi. Adalet Bakan Akın Gürlek tarafından tarladan markete uzanan fiyat yolculuğundaki usulsüzlükler mercek altına alındı.

Fiyatları manipüle etmek için sahte makbuz kullanıldı

Soruşturma kapsamında Hal Kayıt Sistemi (HKS) ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verileri incelenerek kapsamlı bir rapor hazırlandı. Çalışmalar sırasında 1.029 çiftçinin beyanı alınarak, ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi şartlarda ulaştığı tek tek kontrol edildi. Yapılan incelemeler sonucunda, hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların piyasadaki hakimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri tespit edildi. Bu süreçte sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve böylece fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları belirlendi.

İstanbul'daki büyük halleri de kapsayan bu tür piyasa hareketleri, bölgedeki gıda enflasyonunu doğrudan etkileyerek tüketicinin mutfağındaki maliyetleri artırıyor. Uzmanlar, bu operasyonun sadece bir polisiye önlem olmadığını, sistemdeki yapısal sorunların giderilmesi gerektiğini vurguluyor.

Uzmanlar: Sorun sadece piyasa manipülasyonu değil

Çiftçi-Sen Başkanı Ali Bülent Erdem ve tarım ekonomisi uzmanı Prof. Tayfun Özkaya, mevcut durumun yalnızca fiyat manipülasyonundan ibaret olmadığını ifade etti. Mevcut gıda tedarik sisteminin üreticiyi ve tüketiciyi güçlü alıcılar karşısında savunmasız bıraktığını belirten uzmanlar, yapısal reformlara dikkat çekti.

Üretici neden dezavantajlı durumda?

Çiftçi-Sen Başkanı Ali Bülent Erdem, tarımın şirketleşmesinin temel sorun olduğunu savundu. Erdem, "Üretici ürettiği yerde pazara ulaşamıyor, pazarlama gücünü kaybediyorsa sisteme her zaman yolsuzluklar ekleniyor. Çiftçi de tüketici de tüccara av oluyor" dedi. Erdem ayrıca, üreticilerin kendi tarlalarında karar veremediğini ve sistemin tüccarların fiyat dikte etmesine olanak tanıdığını belirtti.

Çözüm ne olmalı?

Prof. Tayfun Özkaya ise mevcut durumda bir serbest piyasa olmadığını, yasaların güçlü alıcıların lehine çalıştığını savundu. Özkaya, tüketicinin makul fiyatlarla gıdaya erişebilmesi için tüketici kooperatiflerinin, gıda gruplarının ve ekolojik köylü pazarlarının desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan ise konuya ilişkin sorulara, yargı süreci devam ettiği gerekçesiyle yanıt vermedi.