İlk Hong Konglu taykonot uzayda: Şıncou-23'te tarihi anlar

Çin'in Şıncou-23 uzay mekiği, Tiengong Uzay İstasyonu'na başarıyla kenetlendi. Taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying'i taşıyan mekik, yaklaşık 3,5 saatlik bir yolculuğun ardından istasyona ulaştı. Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) tarafından taykonotlar istasyonun çekirdek modülüne geçerek görevlerine başladı.

Şıncou-23 Ekibi Tiengong Uzay İstasyonu'nda Göreve Başladı

Şıncou-23 uzay mekiği, dün gece Long March 2F roketiyle ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi'nden fırlatılmıştı. Yeni ekip, Şıncou-21 mekiğiyle 31 Ekim 2025'te istasyona gönderilen taykonot ekibinden görevi devralacak. İlk Hong Konglu taykonot olan 48 yaşındaki Cu Yangcu, seferin uçuş mühendisliğini üstleniyor. Cu Yangcu, daha önce Mayıs 2023'te uzaya gönderilen Şıncou-16 görevinde de yer almıştı. Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde bulunuyor. Şıncou-23 mekiğinin pilotluğunu yapan Cang'ın, daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinde savaş uçağı pilotu olarak görev yaptığı belirtildi. Yük uzmanı olarak sefere katılan Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğünde polis başmüfettişi olarak görev yapmıştı. Bilgisayar bilimleri alanında uzman olan Lai, Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot oldu.

Uzayda Bir Yıl Kalacak Taykonotun Sağlık Verileri İzlenecek

Yeni taykonot ekibinin altı ay süreyle görev yapması planlanıyor. Ancak önceki seferlerden farklı olarak, taykonotlardan biri uzun süreli uzay seferlerinin insan bedenine etkilerini inceleyecek deney için uzay istasyonunda bir yıl süreyle kalacak. Görev süresince ekip üyelerinin sağlık verileri takip edilerek, hangi ismin uzay istasyonunda uzun süre kalacağı belirlenecek. Uzayda uzun süreli kalmak, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle insan bedeninde kemik yoğunluğunun azalması, kas kaybı, uyku bozukluğu, fiziksel ve psikolojik yorgunluk gibi etkilere yol açabiliyor. Çin'in bu deneyi, gelecekteki uzun süreli uzay görevleri için önemli veriler sağlayacak. 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu'nda 437 gün (yaklaşık 14 ay) kalan Rus astronot Valeri Polyakov, bu alanda rekoru elinde bulunduruyor.

Tiengong İstasyonu'nda Yüzden Fazla Bilimsel Deney Yapılacak

Taykonot ekibi, görev boyunca ayrıca yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri alanlarında 100'den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek. Bu deneyler, uzayın insan vücudu üzerindeki etkilerinden yeni malzemelerin geliştirilmesine kadar geniş bir yelpazede bilimsel araştırmaları kapsayacak.

Çin, ABD'nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle yörüngede kendi uzay istasyonunu kurmuştu. Bir çekirdek modül, iki laboratuvar modülünden oluşan ve bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanan "Tiengong" (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya'nın artık faal olmayan Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edildi. İstasyonun ana parçası "Tienhı" (Göksel Uyum) adı verilen çekirdek modül 29 Nisan 2021'de, ilk laboratuvar modülü "Vıntien" (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022'de, ikinci laboratuvar modülü "Mıngtien" (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022'de fırlatıldı. Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle "T" biçimli ana iskeletinin kurulumu tamamlanan istasyon, "uygulama ve geliştirme aşamasına" geçti. "Şüntien" (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor. Üç kişilik taykonot ekibinin dönüşümlü görev yaptığı istasyona "Şıncou" (Kutsal Gemi) mekikleriyle personel, "Tiencou" (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor.

İstanbul'daki bilim meraklıları, bu tür uzay görevlerinin detaylarını ve sonuçlarını yakından takip ederek, gelecekteki bilimsel gelişmelere katkı sağlayabilirler.