İlk Hong Konglu Taykonot Uzayda: Lai Ka-ying Tiengong'da

Çin'in Dünya yörüngesinde kurduğu Tiengong Uzay İstasyonu'na gönderilen yeni taykonot ekibi, 25 Mayıs 2026 tarihinde başarıyla hedefe ulaştı. Taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying'i taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, istasyonun çekirdek modülüne kenetlenerek yeni bir görev başlattı. Bu gelişmeler, uzay teknolojilerine olan ilginin arttığı İstanbul'da da yakından takip ediliyor.

Şıncou-23 Ekibi Tiengong Uzay İstasyonu'na Nasıl Ulaştı?

Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansından (CMSA) Şıncou-23 uzay mekiği, yaklaşık 3,5 saat süren bir yolculuğun ardından istasyona ulaştı. Mekiğin pilotluğunu Cang Cıyüen yaparken, yük uzmanı olarak Lai Ka-ying sefere katıldı. Taykonotlar, mekikten modüle geçerek uzay istasyonuna giriş yaptı. Şıncou-23 uzay mekiği, dün gece Long March 2F roketiyle ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi'nden fırlatılmıştı.

Yeni ekip, Şıncou-21 mekiğiyle 31 Ekim 2025'te istasyona gönderilen ve 6 ayı aşkın süredir görev yapan taykonot ekibinden görevi devralacak. Seferin uçuş mühendisliğini üstlenen 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023'te uzaya gönderilen "Şıncou-16" görevinde Tiengong Uzay İstasyonu'nda görev yapmıştı. Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor. Özellikle Lai Ka-ying'in Hong Kong Emniyet Müdürlüğünde polis başmüfettişi olarak görev yapması ve bilgisayar bilimleri alanındaki uzmanlığı, bu görevi daha da dikkat çekici kılıyor. Lai, Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot oldu.

Uzay İstasyonunda Hangi Çalışmalar Yapılacak?

Yeni taykonot ekibinin 6 ay süreyle görev yapması planlanıyor. Önceki seferlerden farklı olarak taykonotlardan biri, uzun süreli uzay seferlerinin insan bedenine etkilerini inceleyecek deney için uzay istasyonunda 1 yıl süreyle kalacak. Ekip üyelerinin sağlık verileri takip edilerek, hangi ismin uzay istasyonunda uzun süre kalacağı belirlenecek.

Uzayda uzun süreli kalmak, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle insan bedeninde kemik yoğunluğunun azalması, kas kaybı, uyku bozukluğu, fiziksel ve psikolojik yorgunluk gibi etkilere yol açabiliyor. 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu'nda 437 gün (yaklaşık 14 ay) kalan Rus astronot Valeri Polyakov, bu alanda rekoru elinde bulunduruyor. Taykonot ekibi, görev boyunca ayrıca yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri alanlarında 100'den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek.

Tiengong Uzay İstasyonu'nun Önemi Nedir?

Çin, ABD'nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle yörüngede kendi uzay istasyonunu kurdu. Bir çekirdek modül, iki laboratuvar modülünden oluşan ve bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanan "Tiengong" (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya'nın artık faal olmayan Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edildi. İstasyonun ana parçası "Tienhı" (Göksel Uyum) adı verilen çekirdek modül 29 Nisan 2021'de, ilk laboratuvar modülü "Vıntien" (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022'de, ikinci laboratuvar modülü "Mıngtien" (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022'de fırlatıldı.

Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle "T" biçimli ana iskeletinin kurulumu tamamlanan istasyon, "uygulama ve geliştirme aşamasına" geçti. "Şüntien" (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor. Üç kişilik taykonot ekibinin dönüşümlü görev yaptığı istasyona "Şıncou" (Kutsal Gemi) mekikleriyle personel, "Tiencou" (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor. Bu gelişmeler, İstanbul'daki bilim meraklıları ve uzay araştırmalarına ilgi duyanlar için de heyecan verici bir tablo çiziyor.