Hubble’dan 1000 Kat Hızlı: Roman Teleskobu 30 Ağustos’ta Fırlatılıyor

NASA, evreni Hubble Uzay Teleskobu'ndan 1000 kat daha hızlı tarayacak olan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nu 30 Ağustos'ta fırlatmaya hazırlanıyor. Otobüs büyüklüğündeki gözlemevi, Dünya'dan yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzaklıktaki L2 Lagrange noktasına yerleşerek kozmosu haritalandıracak ve karanlık madde ile karanlık enerjinin sırlarını çözmeyi hedefliyor. İstanbul'daki bilim meraklıları ve gökbilimciler için bu gelişme, evrenin derinliklerine dair yeni bir pencere açacak.

Roman Teleskobu Hubble’dan Ne Kadar Hızlı?

NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nde görevli kıdemli proje bilim insanı Julie McEnery, Roman'ın bir aylık veri toplama sürecinde Samanyolu'nun daha önce yeterince incelenmemiş bölgelerine bakarak galaksinin derinliklerindeki yıldızları inceleyeceğini aktardı. McEnery, "Roman'ın bir aylık gözlemi, Hubble'ın yüz yıllık çalışmasına karşılık geliyor." ifadelerini kullandı. Hubble'ın Andromeda Galaksisi'ne ait ikonik panoramik görüntüsü 400'den fazla gözlemin birleştirilmesiyle oluşturulurken, Roman geniş görüş açısı sayesinde aynı manzarayı sadece iki gözlemle yakalayabiliyor. Teleskobun ana haritalama çalışmasında üreteceği tek bir görüntüyü 4K televizyon ekranlarında tam olarak göstermek için yarım milyondan fazla televizyona ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor.

Karanlık Madde ve Enerjinin Sırrı Nasıl Çözülecek?

Planlanan üç temel taramadan ilkinde teleskop, Samanyolu'nun "galaktik şişkinlik" olarak bilinen yoğun ve yıldızlarla dolu merkezine odaklanacak. İkinci taramada ise teleskop, tüm gökyüzünün yaklaşık yüzde 12'sini bir buçuk yıldan kısa bir sürede tarayacak. Ortaya çıkacak kozmik harita, gökbilimcilerin evrenin ne kadar hızlı genişlediğini ölçmelerine olanak tanıyacak. Bu veriler, evrenin en gizemli iki olgusu olan karanlık madde ve karanlık enerjinin anlaşılmasını kolaylaştıracak. Üçüncü tarama ise 8 milyar yıl öncesine kadar meydana gelen süpernova patlamalarına odaklanarak evrenin genişleme tarihinin izini sürecek. Hem Hubble hem de Roman, ışığı farklı dalga boylarına ayıran spektroskopi yöntemini kullanıyor. Gökbilimciler uzaydaki nesnelerin boyutunu, sıcaklığını ve bileşimini ölçmek için bu ışık kalıplarını analiz ediyor.

Fırlatma Tarihi ve İşbirliği

İsmini 1959 yılında NASA'nın ilk astronomi şefi olan ve "Hubble'ın annesi" olarak anılan Nancy Grace Roman'dan alan teleskop, fırlatılma alanı olan Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'ne gönderilmek üzere bu ayın sonunda yola çıkıyor. 30 Ağustos'ta fırlatılması planlanan gözlemevi, SpaceX'in Falcon Heavy roketiyle uzaya taşınacak. Roman, Güneş ve Dünya'dan gelen kütleçekim kuvvetlerinin birbirini dengelediği L2 Lagrange noktasına yerleşecek ve bu yörüngeyi 2021 yılında fırlatılan James Webb Uzay Teleskobu ile paylaşacak. NASA yetkilileri, Roman'ın faaliyete geçtiğinde Hubble ve Webb ile sinerji içinde çalışacağını, Roman'ın keşfettiği ilgi çekici nesnelerin Hubble ve Webb'in gelişmiş araçlarıyla daha detaylı inceleneceğini belirtiyor. Uzaydaki varış noktasına ulaşması yaklaşık üç ay sürecek olan teleskob