Tarihi adım: ABD ve İran 60 gün içinde masada buluşacak

ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’nın ev sahipliğinde düzenlenen G7 Zirvesi’nde İran ile tarihi bir mutabakata varıldığını duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açıldığını, ilk etapta İran’a ait 7 milyar dolarlık fonun serbest bırakılacağını ve 60 günlük bir müzakere sürecinin başlayacağını açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise gelişmeyi “bölgemiz rahat bir nefes almış oldu” sözleriyle değerlendirdi.

Mutabakat nasıl sağlandı ve imzalar ne zaman atılacak?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşmesi öncesinde kameralar karşısına geçen Trump, mutabakat zaptının elektronik ortamda kendisi, Başkan Yardımcısı Mike Pence ve İran tarafı adına Meclis Başkanı Kalibaf tarafından imzalandığını bildirdi. Trump, sürecin teknik detaylarını paylaşarak, “Hürmüz Boğazı tamamen açıldı. Mayınların temizlenmesi için kısa bir süreye daha ihtiyaç var ancak temizlik biter bitmez petrol akışı tam kapasite sağlanacak” dedi. Resmi imza töreninin 19 Haziran Cuma günü Cenevre’de yapılacağını belirten Trump, ABD’yi Başkan Yardımcısı Mike Pence’in temsil edeceğini sözlerine ekledi. İmzaların atılmasıyla birlikte 60 günlük müzakere süreci resmen başlayacak. Bu süre zarfında ABD’li ve İranlı teknik heyetler, İran’ın nükleer programının geleceği başta olmak üzere tüm tartışmalı konuları yüz yüze görüşecek. Görüşmelerin olumlu sonuçlanması halinde nihai bir barış anlaşmasının imzalanması bekleniyor.

Erdoğan’dan ilk değerlendirme: Bölgemiz rahat bir nefes aldı

Gelişmelere ilişkin Türkiye’den ilk değerlendirme Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan geldi. Kabine Toplantısı sonrası açıklamalarda bulunan Erdoğan, Türkiye’nin sürece katkı sunduğunu ifade etti. “İsrail’in tahrikleriyle 28 Şubat’ta başlayan savaşta dün gece çok önemli bir adım atıldı. ABD ve İran arasındaki çatışmaları sonlandırmaya dönük mutabakata varıldığı açıklandı. Böylece aylardır diken üstünde olan bölgemiz rahat bir nefes almış oldu” diyen Erdoğan, bölgeyi daha fazla bölmeyi amaçlayan sinsi oyunlara bigane kalmadıklarını vurguladı. Savaşın insani boyutuna ve özellikle çocukların yaşadığı drama dikkat çeken Erdoğan, “Bu anlamsız savaş defterinin artık kapandığına inanıyoruz. Mutabakatın kalıcı barış ve istikrara giden yolu ardına kadar açmasını ümit ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Küresel ekonomi için ne anlama geliyor?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da mutabakatı “çok önemli bir adım” olarak nitelendirdi. Macron, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacak olmasının küresel ekonomi için hayati önem taşıdığını vurguladı. Trump’ın açıklamasına göre, İran yükümlülüklerine uyduğu takdirde yaptırımların tamamen kaldırılması da gündemde. Trump, “İran nükleer silaha sahip olmayacak” diyerek sürecin temel hedefini ortaya koydu. İstanbul gibi küresel ticaret yollarına yakın bir metropol için Hürmüz Boğazı’nın açılması, enerji fiyatlarında istikrar ve ticaret hacminde artış anlamına geliyor.