ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı'nda artan askeri hareketlilikle yeniden tırmanışa geçti. ABD'nin İran hedeflerine yönelik saldırıları ve İran'ın misilleme tehditleri, bölgedeki ateşkes umutlarını zora sokuyor. Bu durum, İstanbul gibi ticaret merkezleri için de bölgesel riskleri artırabilir.

Hürmüz Boğazı'nda Neler Oluyor?

New York Times'ın haberine göre, ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetlerini gerekçe göstererek salı sabahı erken saatlerde İran hedeflerine yönelik yeni saldırılar düzenledi. İran Devrim Muhafızları ise saldırıların ardından yaptığı açıklamada, ateşkes ihlallerine "kararlı karşılık" verileceğini duyurdu. ABD'li yetkililer, saldırı kararının İran'a ait askeri unsurlarda son 24 saat içinde gözlemlenen hareketlilik sonrası alındığını belirtti.

İddiaya göre İran, Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyebilecek sürat tekneleri konuşlandırdı, ABD savaş gemilerinin yakınında tek yönlü saldırı dronları uçurdu ve füze fırlatma alanlarında hareketlilik tespit edildi. ABD ordusu, operasyonların "meşru müdafaa" kapsamında gerçekleştirildiğini açıkladı. ABD savaş uçaklarının, Hürmüz Boğazı'na mayın yerleştirmeye çalışan İran Devrim Muhafızları'na ait iki sürat teknesini batırdığı bildirildi.

ABD'den Açıklamalar ve İran'ın Tepkisi

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins, "ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, askerlerimizi İran güçlerinden gelen tehditlere karşı savunmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı. Pentagon ise İran medyasında yer alan "ABD'ye ait MQ-9 Reaper insansız hava aracının düşürüldüğü" yönündeki haberleri yalanladı. İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney ise yayımladığı yazılı açıklamada, son gelişmelerin ABD'nin Orta Doğu'daki askeri üslerinin artık güvenli olmadığını savundu.

Ateşkes Umutları Belirsizleşti mi?

Bölgede bir süredir görece sakin seyreden atmosferin ardından tansiyonun yeniden yükselmesi, taraflar arasında olası bir barış anlaşmasına ilişkin beklentileri de belirsizliğe sürükledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio salı günü yaptığı açıklamada, savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelerin sürdüğünü belirterek anlaşmanın “birkaç gün içinde” sonuçlanabileceğini söyledi. Ancak İran'ın baş müzakere heyetinin Katar’daki görüşmelerin ardından salı günü Tahran’a dönmesi, diplomatik temaslarda geçici bir duraklama yaşandığı şeklinde yorumlandı.

Analistler, Trump yönetiminin İran stratejisinin, Gazze’de daha önce uygulanan ateşkes modeline benzediğini değerlendiriyor. Buna göre Washington yönetimi öncelikle ateşkes ve deniz ticaretinin yeniden sağlanmasına odaklanırken, İran’ın nükleer programı, balistik füze kapasitesi ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği destek gibi daha kapsamlı sorunları sonraki aşamalara bırakıyor.