ABD ve İran Nükleer Müzakerelerinde Hürmüz Boğazı Krizi

ABD ve İran arasındaki nükleer müzakerelerde Hürmüz Boğazı'nda yaşanan anlaşmazlık ve İran'ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması talebi krize neden olurken, bu durumun İstanbul ve Türkiye ekonomisini etkileyebileceği belirtiliyor. Müzakerelerde gelinen bu nokta, özellikle enerji fiyatları ve bölgesel ticaret açısından İstanbul'daki iş dünyası tarafından yakından takip ediliyor.

Nükleer Müzakerelerde Hürmüz Boğazı Anlaşmazlığı İstanbul'u Nasıl Etkiler?

ABD Merkez Kuvvetleri (CENTCOM), İran gemilerinin bölgeye yeni mayın döşeme ihtimaline karşı İran’ın güneyindeki Bender Abbas ve Larak Adası yakınlarına hava saldırıları düzenledi. İran Devrim Muhafızları Ordusu ise bu saldırıyı "ateşkes ihlali" olarak nitelendirerek karşılık verme hakkını saklı tuttuğunu duyurdu. Bu gerilim, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın güvenliği konusunda endişeleri artırırken, boğazdan geçen petrol tankerlerinin sigorta maliyetlerinin yükselmesine ve dolayısıyla İstanbul'daki akaryakıt fiyatlarının artmasına yol açabilir.

İran, Hürmüz Boğazı’nın bakımı ve güvenliği için geçen gemilerden "vergi" adı altında gelir elde etmek istiyor. ABD ise olası bir barış anlaşmasının ardından boğazın tamamen serbest ve maliyetsiz bir geçiş güzergahı olması gerektiğini savunuyor. Bu anlaşmazlık sürerken, İstanbul'daki lojistik şirketleri ve deniz ticaretine bağımlı sektörler, alternatif güzergahlar ve artan maliyetler konusunda hazırlık yapmaya başladı.

Tahran'ın Şartı: Dondurulan 24 Milyar Doların İadesi İstanbul Piyasalarını Sarsabilir

Müzakerelerin Tahran kanadında öncelikli gündem maddesi, Batı bankalarında dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, toplam 24 milyar dolarlık alacaklarının ilk aşamada 12 milyar dolarının derhal transfer edilmesini, kalan kısmın ise 30 ila 60 günlük süreçte ödenmesini şart koşuyor. Bu durum, uluslararası finans piyasalarında belirsizliğe yol açarken, İstanbul'daki döviz kurlarında dalgalanmalara neden olabilir.

Trump'tan Diplomasi Mesajı: İstanbul'da Dolar Düşer mi?

Beyaz Saray kaynaklarına göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın son dönemde İran’a yönelik kullandığı "tehdit dilini" bir kenara bırakarak daha çok diplomasiye odaklandığı belirtiliyor. Hafta sonu Türkiye, Mısır ve Körfez ülkeleriyle yapılan istişarelerin ardından bir açıklama yapan Trump, barışa her zamankinden daha yakın olduklarını ancak "iyi bir anlaşma" için acele etmeyeceklerini vurguladı. Trump'ın bu açıklamaları, müzakerelerin seyrine ilişkin iyimserliği artırırken, İstanbul'daki yatırımcılar da gelişmeleri yakından izliyor.

Diplomatik kaynaklar, taraflar arasındaki asıl tıkanıklığın iki ana başlıkta toplandığına dikkat çekiyor. ABD yönetimi, İran’ın zenginleştirdiği uranyumun ya ABD’ye götürülerek ya da uluslararası denetim altında İran’da imha edilmesini talep ediyor. Tahran ise nükleer enerjinin tıp ve sanayi gibi alanlarda barışçıl kullanımı için "vazgeçilmez bir hak" olduğunu savunarak imha seçeneğine direnç gösteriyor. Bu durum, müzakerelerin uzun sürebileceğine işaret ederken, İstanbul'daki enerji şirketleri de alternatif kaynak arayışlarını sürdürüyor.

İran lideri Mücteba Hamaney, Hac vesilesiyle yayımladığı mesajda bölgesel iş birliğine vurgu yaptı. Hamaney, ABD’nin bölgedeki askeri varlığının sona ermesi gerektiğini savunarak, İslam toplumuna birlik ve beraberlik çağrısında bulundu. Uzmanlar, sahadaki askeri sürtüşmelerin "yol kazası" olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin, önümüzdeki günlerde tarafların nükleer ve mali başlıklarda atacağı somut adımlarla netleşeceğini öngörüyor.

İstanbul'daki ekonomistler, ABD-İran ilişkilerindeki bu gelişmelerin, özellikle enerji fiyatları ve bölgesel ticaret üzerindeki etkileri nedeniyle yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. Olası bir anlaşma, İstanbul'un ticaret hacmini artırabilirken, gerginliğin sürmesi ise ekonomik belirsizliği derinleştirebilir.