Gıda kaybı ve kuraklık: Türkiye’nin tarım politikası neden değişmeli?

Türkiye, her yıl 19 ila 26 milyon ton gıdayı tüketiciye ulaştıramıyor. Bosphorus News (BNN) tarafından yayımlanan iki kapsamlı analiz, bu kaybın ekonomik değerinin yaklaşık 5 milyar dolar olduğunu ve tarımsal üretimin yüzde 12'sine karşılık geldiğini ortaya koydu. Özellikle İstanbul gibi büyükşehirlerde gıda arz güvenliğini doğrudan tehdit eden bu durum, su stresi yaşayan Türkiye için kaynak israfı anlamına geliyor.

Türkiye yılda kaç ton gıda kaybediyor?

Veysel Ulusoy'un Cumhuriyet gazetesindeki köşe yazısında referans verdiği BNN analizlerine göre, ülkemizdeki yıllık gıda kaybı 19 ila 26 milyon ton arasında değişiyor. Bu miktar, tarımsal üretimin yaklaşık sekizde birine denk geliyor. Ekonomik olarak 5 milyar dolarlık bir büyüklüğe sahip olan kayıp, yalnızca bir gelir kaybı değil, aynı zamanda ciddi bir kaynak israfı olarak değerlendiriliyor. Kaybedilen her ton gıda ürünü, sulama suyunun, enerjinin, gübrenin, emeğin ve sermayenin de boşa gitmesi anlamına geliyor.

Su stresi ve gıda güvenliği arasındaki bağlantı nedir?

Analizlerin odaklandığı bir diğer kritik konu ise su kaynakları. Türkiye, su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alıyor. Tarım sektörü, mevcut su kaynaklarının yüzde 85'ini tüketiyor. Kuraklık riskinin arttığı, yağış rejimlerinin değiştiği ve çölleşme baskısının güçlendiği bir dönemde, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği giderek daha kritik hale geliyor. Uzmanlar, ülke su stresi ile mücadele ederken gıdanın yaklaşık sekizde birinin tüketiciye ulaştırılamamasının büyük bir çelişki olduğunu vurguluyor. Bu durum, özellikle İstanbul gibi nüfus yoğunluğu yüksek şehirlerde gıda fiyatlarına ve arz güvenliğine doğrudan yansıyor.

Sorunun çözümü için hangi adımlar atılmalı?

Uzun yıllardır Türkiye'nin tarım politikası 'daha fazla üretim' hedefi etrafında şekillendi. Ancak BNN analizleri, gelecekte aynı öneme sahip ikinci bir hedefin 'üretileni korumak' olduğunu gösteriyor. Çözüm için daha etkin depolama sistemleri, soğuk zincir yatırımları, lojistik altyapısının güçlendirilmesi ve modern sulama teknolojilerinin yaygınlaştırılması gerekiyor. Uzmanlar, bu yatırımların yeni tarım arazileri açmaktan çok daha yüksek getiri sağlayabileceğini belirtiyor. Özellikle hasat sonrası süreçlerde yoğunlaşan kayıpların önlenmesi, hem İstanbul'un hem de tüm ülkenin gıda güvenliği için kritik önem taşıyor.