AYM süresiz nafakayı iptal etti: İstanbul'da binlerce dosyayı etkileyecek

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175. Maddesinde yer alan yoksulluk nafakasındaki “süresiz” ibaresini iptal etti. Karar, İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelinde binlerce boşanma davasını ve mevcut nafaka dosyalarını yakından ilgilendiriyor. İstanbul Barosu avukatları, iptal kararının yürürlüğe gireceği 9 aylık süreçte mevcut düzenlemenin uygulanmaya devam edeceğini ancak bu sürenin ardından yeni bir hukuki dönemin başlayacağını belirtiyor.

AYM kararı öncesi ve sonrası: Mevcut sistem nasıl işleyecek?

İstanbul Barosu avukatlarından Dilek Yüksel, iptal kararının mevcut uygulamada radikal bir değişiklik yaratmadığını vurguladı. Yüksel, “İptal kararından önce de belirli şartların gerçekleşmesi halinde nafaka yükümlüsü tarafından yoksulluk nafakasının kaldırılması talep edilebilmekteydi” dedi. Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, taraflardan birinin vefatı, nafaka alanın evliymiş gibi başka biriyle yaşaması veya haysiyetsiz hayat sürmesi gibi durumlarda nafakanın mahkeme kararıyla kaldırılabildiğini hatırlatan Yüksel, AYM’nin iptal kararının yürürlük tarihini 9 ay ertelediğini belirtti. Bu süre içinde açılacak davalarda mahkemelerin “süresiz” ibaresi yürürlükteymiş gibi karar verebileceğini söyledi.

Avukat Mert Yalçın ise kamuoyunda “süresiz” ifadesinin çoğu zaman yanlış yorumlandığını, bu kavramın nafakanın mutlaka ömür boyu ödeneceği anlamına gelmediğini vurguladı. AYM kararlarının geriye yürümediğini hatırlatan Yalçın, iptal kararından önce kesinleşen nafaka hükümlerinin bu değişiklikten etkilenmeyeceğini belirtti. Devam eden davalarda ise iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihten sonra yeni hukuki durumun uygulanacağını söyledi. Yalçın, “Eğer yasama organı tarafından yeni bir düzenleme yapılmazsa mahkemeler iptal edilen hükmü yok sayarak karar verecek” ifadelerini kullandı.

Yeni nafaka süresi nasıl belirlenecek? En çok kimler etkilenecek?

AYM’nin gerekçeli kararını henüz açıklamaması, yeni sistemin nasıl şekilleneceği konusunda belirsizlik yaratıyor. Ancak Avukat Mert Yalçın, birkaç modelin öne çıkabileceğini belirtti. En güçlü ihtimal olarak nafaka süresinin evliliğin uzunluğuna göre belirleneceğini ifade eden Yalçın, “İki yıllık evliliklerde 1-2 yıl, 10 yıllık evliliklerde 5-10 yıl, 10 yıldan uzun süren evliliklerde ise daha uzun süreli nafaka uygulaması gündeme gelebilir” dedi. Yalçın, yeni düzenlemenin herkese aynı şekilde uygulanmasının hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Örneğin 25-30 yıl evli kalmış, hiç çalışmamış ve ileri yaşı nedeniyle çalışma imkânı bulunmayan bir kişinin durumuyla 1-2 yıllık evlilik sonrası boşanan çiftin durumunun aynı olmayacağını ifade etti. Mevcut sistemde uzun yıllar evli kalmış, çalışmamış eş lehine yüksek ve süresiz nafaka kararı verilebildiğini hatırlatan Yalçın, yeni sistemde bu tür durumlarda da uzun süreli nafaka uygulamasının gündeme gelebilece