YKS sonuçları 22 Temmuz'da açıklanıyor: Uzmanlar uyardı

Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının 22 Temmuz tarihinde açıklanacak olması, milyonlarca aday ve ailelerinde heyecanla birlikte yoğun bir kaygı dalgası yaratıyor. Psikolog Ebru Şen, sınav sonuç bekleme sürecinde öğrencilerin geleceği tek bir sonuca bağlayarak felaket senojaryoları kurabildiğini belirtti.

Öğrencilerdeki sınav kaygısı neden artıyor?

Psikolog Ebru Şen, Cumhuriyet gazetesine verdiği demeçte, öğrencilerin "Sınavı kazanamazsam hayatım biter" gibi düşüncelerle kendilerine yoğun baskı uyguladıklarını ifade etti. Sosyal medya ve çevresel kıyaslamaların bu süreci tetiklediğini belirten Şen, akran performansıyla yapılan sürekli karşılaştırmaların kaygıyı beslediğini vurguladı.

Kaygı fiziksel belirtilerle ortaya çıkabilir mi?

Sınav stresinin yalnızca psikolojik boyutta kalmadığını, somut sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Şen, bu dönemde şu belirtilerin görülebileceğine dikkat çekti:

• Çarpıntı ve hızlı nefes alıp verme
• Mide ve bağırsak sorunları
• Uyku bozuklukları

Şen, kaygının düzeyini ayırt etmek gerektiğini belirterek, "Normal kaygı günün belirli saatlerinde yoğunlaşır, günlük yaşamı bozmaz ve sosyal destekle hafifleyebilir. Ancak kişi yemek yiyemiyor, uyuyamıyor, dışarı çıkamıyor, yoğun panik ataklar yaşıyor ya da düşüncelerini kontrol edemiyorsa mutlaka uzman desteği alınmalıdır" dedi.

Ebeveynler hangi cümlelerden kaçınmalı?

Sonuç bekleme döneminde ailelerin tutumunun belirleyici olduğunu söyleyen Ebru Şen, ebeveynlerin çocuklarının duygularını kabul etmesi gerektiğini belirtti. Ailelerin sevginin sınav sonucuna bağlı olmadığını hissettirmesi önem taşıyor.

Suçlayıcı ve baskı kuran ifadeler

Şen, ebeveynlerin kullanmaması gereken bazı yıkıcı cümleleri şu şekilde sıraladı: "Biz senin için her şeyi feda ettik", "Kuzenin şu kadar puan aldı", "Kazanamazsan hayatın biter", "Sen zaten çalışmadın". Bu tür ifadelerin çocuklarda suçluluk, yetersizlik ve umutsuzluk duygularını artırdığını ifade etti.

Destekleyici ve yapıcı yaklaşımlar

Bunun yerine ailelerin şu destekleyici cümleleri tercih etmesini öneren Şen, süreci şöyle yönetebileceklerini belirtti: "Elimizden geleni yaptık, şimdi birlikte sonucu bekleyelim", "Senin çaban bizim için değerli" ve "Her yolun bir çıkışı var". Ayrıca, sonuç açıklandığında aşırı gösterişli kutlamalardan kaçınılması gerektiğini, düşük puan durumunda ise ilk 24 ila 72 saatin kritik olduğunu hatırlattı.

İstanbul ve çevresindeki yoğun eğitim temposu nedeniyle, sınav dönemlerinde ailelerin bu tür psikolojik destek mekanizmalarına olan ihtiyacı her geçen yıl artıyor.