Venezuela'dan Esequibo hamlesi: Bölge artık resmi haritada

Venezuela, komşu ülke Guyana ile uzun süredir devam eden toprak anlaşmazlığının odağındaki Esequibo bölgesini, kendi resmi haritasına dahil etti. Bu adım, iki ülke arasındaki gerginliği daha da artırırken, uluslararası alanda da yankı uyandırdı.

Venezuela, Esequibo bölgesini neden haritasına dahil etti?

Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Esequibo bölgesinin Venezuela haritasında yer aldığı bir görseli paylaştı. Rodriguez, "Venezuela olmaktan ve Lahey’de ‘Bütünleşik Venezuela’mızı savunmuş olmaktan her zaman gurur duyuyoruz" ifadelerini kullandı. Bu hamle, Venezuela'nın bölge üzerindeki hak iddialarını daha da somutlaştırma çabası olarak değerlendiriliyor.

UAD'nin Esequibo anlaşmazlığındaki rolü ne?

Esequibo bölgesi anlaşmazlığı, Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) devam eden bir dava konusu. Rodriguez, UAD'nin Guyana ile ihtilaflı Esequibo bölgesiyle ilgili davada yargı yetkisine sahip olmadığını savunuyor. Rodriguez, "Venezuela’nın bu meselede UAD kararlarını tanımasının hukuken hiçbir imkanı yoktur. Venezuela, Cenevre Anlaşması’nın ihlal edilmesine izin veremez. Mahkeme, 1899 tahkim kararının geçersizliğine hükmetse bile Venezuela’nın bu karara uyması mümkün olmayacaktır. Çünkü böyle bir durum, aynı zamanda uluslararası hukukun da yok edilmesi anlamına gelir" şeklinde konuştu.

Esequibo anlaşmazlığının tarihsel arka planı

Venezuela ile Guyana arasındaki Esequibo bölgesi anlaşmazlığı, Guyana'nın bağımsızlığından önceki döneme dayanıyor. Guyana'nın İngiliz sömürgesi olduğu dönemde, 1899 tarihli sınır tahkimi kararına göre Esequibo Nehri Guyana'nın batı sınırı olarak belirlenmişti. Ancak bağımsızlığını 1966'da kazanan ve 1970'te İngiliz Milletler Topluluğuna dahil olan Guyana, bu sınırı tanımayarak Esequibo'nun kendisine ait olduğunu ilan etmişti. Halihazırda, Esequibo bölgesi veya Guyana Esequiba olarak bilinen bölge Guyana'nın ortalarında bulunan Esequibo Nehri'nin batısında, ülkenin ise kuzeyinde yer alıyor. Bölgenin doğal kaynaklar açısından son derece zengin olduğu belirtiliyor. Devlet Başkanı Nicolas Maduro, 6 Aralık 2023'te Esequibo bölgesinin Venezuela'nın yeni haritasına dahil edilmesi talimatını vermişti.

Bu gelişmelerin İstanbul ve Türkiye üzerindeki doğrudan etkisi sınırlı olsa da, uluslararası hukuk ve sınır anlaşmazlıkları konusundaki tartışmaları gündeme getirmesi açısından önem taşıyor.