Kamu Denetçisi Dr. Fatma Benli Yalçın, TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş Okul Olaylarını ve Dijital Risklerini Araştırma Komisyonu toplantısında, Türkiye'deki çocuklarda şiddet eğiliminin "dip dalga" şeklinde büyüdüğünü belirterek acil önlem alınması çağrısında bulundu. AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığındaki komisyonda, çocukların dijital mecralar ve sosyal medya etkisiyle karakter gelişimlerinin risk altında olduğu vurgulladı.

Hükümlü çocuklardan çarpıcı talepler: Dürüstlük ve merhamet istiyorlar

Komisyon Başkanı Yusuf Beyazıt, hükümlü ve tutuklu çocuklarla yapılan araştırmalardaki sonuçları paylaştı. Beyazıt, suça sürüklenen çocukların beklentilerini şu rakamlarla aktardı: Hükümlü ve tutuklu çocukların yüzde 94'ü yardımseverlik ve fedakarlık duygularının geliştirilmesini, yüzde 93'ü acıma ve merhamet duygularının güçlendirilmesini, yüzde 92'si dürüstlüğün ve verilen sözün tutulmasının özendirilmesini, yüzde 91'i ise başkalarının hakkına saygının öğretilmesini istemektedir. Ayrıca çocukların yüzde 84'ü kısa yoldan zengin olma anlayışından vazgeçilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Beyazıt, çocukların aile, okul, sokak ve dijital platformlarda gördükleri davranışlarla şekillendiğini ifade ederek, "Çocuklar yalnızca nasihatlerle değil, gördükleri davranışlarla da yetişmektedirler" dedi. Beyazıt ayrıca çocukların sanal dünya yerine gerçek hayatta daha fazla yer alması gerektiğini ve kontrolsüz dijital alanların risk taşıdığını ekledi.

Mevzuat yetersiz: "Çocukta dip dalga geliyor"

Kamu Denetçisi Dr. Fatma Benli Yalçın, 7 ay süren çalışmalar kapsamında 15 okul ziyareti yaparak 3 bin 300'den fazla çocuğun görüşlerine başvurduklarını açıkladı. 9 ilde emniyet müdürleri, jandarma komutanları ve konukevindeki çocuklarla görüştüklerini belirten Yalçın, mevcut mevzuatın şiddeti önlemede yetersiz kaldığını vurgulasyon yaptı. Yalçın, "Bu konuyu geçmişten gelen mevzuat hükümleriyle çözme imkanımız yok. Kadın ve çocuğa karşı şiddeti kesin olarak yasaklayan yasayı çıkarmak zorundayız" dedi.

Suç oranlarındaki korkutucu tablo

Yalçın, Türkiye'deki çocuk suçlarına dair şu verileri paylaştı:

  • Cezaevinde bulunan çocuk sayısı: 4 bin 505
  • Tutuksuz yargılama oranı: Yüzde 95
  • Tekil suça sürüklenen çocuk sayısı: 330 bin 496
  • Bir yılda çocukların karıştığı suç sayısı: 683 bin 823
  • Tekrar suç işleme oranı: Cezaevinden çıkan çocukların yaklaşık yüzde 80'i 2-3 sene içinde tekrar giriyor.

Yalçın, 10-12 yaş grubundaki çocukların "mafya" kavramını bilmemesi gerektiğini belirterek, dijital mecralardaki şiddet içerikli dizilerin ve sosyal medya yansımalarının akran zorbalığını artırdığına dikkat çekti.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu 2. Başkanı Muhammet Ecevit Carti uzman kapasitesinin artırılmasını önerirken, Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkan Yardımcısı Dr. Cihan Kanlıgöz ise sosyal medya platformlarının çocuklar için özel koruma mekanizmaları geliştirmesi gerektiğini ifade etti. İstanbul ve çevresindeki büyükşehirlerde de dijital bağımlılık ve akran zorbalığı vakalarının artış göstermesi, bu tür ulusal komisyon kararlarının yerel düzeyde okul yönetimlerini yakından ilgilendirdiğini gösteriyor.