Trump'tan İran'a Tehdit: "Özgürlük Projesi +" Devrede!

ABD ve İran arasındaki nükleer müzakerelerde çıkmaz yaşanıyor. İran'ın resmi haber ajansı IRNA'ya göre Tahran, ABD'nin sunduğu saldırıların sonlandırılmasına yönelik metne verdiği cevabı arabulucular aracılığıyla iletti. Ancak, her iki tarafın da teklifleri reddetmesiyle süreç çıkmaza girdi.

İran'ın Talepleri ve ABD'nin Reddi

İran medyası, ABD'nin teklifinin, Tahran'ın eski ABD Başkanı Trump'ın taleplerine boyun eğmesi anlamına geldiğini ve bu nedenle reddedildiğini vurguladı. Yarı resmi haber ajansı TASNİM'e göre, İran'ın talepleri arasında Hürmüz Boğazı'ndaki Amerikan ablukasının kaldırılması, savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi, saldırmazlık garantisi ve petrol satışını yasaklayan yaptırımların 30 gün içinde kaldırılması yer alıyor. Ayrıca, İran'ın karşı teklifinde ABD'nin savaş tazminatı ödemesi ve İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tanınması gibi maddeler de bulunuyor.

ABD basını ise İran'ın, deniz ablukasının kaldırılması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe aşamalı olarak yeniden açılmasını teklif ettiğini öne sürdü. İran'ın uranyum zenginleştirmeyi ABD'nin önerdiği 20 yıllık moratoryumdan daha kısa bir süre için askıya almaya hazır olduğu, ancak nükleer tesislerini ortadan kaldırmayı reddettiği de belirtiliyor. Bloomberg'e göre, İran'ın son teklifi yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmını seyreltmeyi ve geri kalanını üçüncü bir ülkeye göndermeyi içeriyor; ancak müzakerelerin başarısız olması halinde bu uranyumun geri iade edileceğine dair garanti talep edildi.

Trump'tan Sert Tepki: "Kabul Edilemez"

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın sunduğu teklifi Truth Social hesabından yaptığı paylaşımla "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Trump ayrıca Axios muhabiri Barak Ravid ile yaptığı telefon görüşmesinde Tahran yönetiminin yanıtının "değersiz" olduğunu söyledi. Trump, İran'ın 47 yıldır ABD ile oyun oynadığını ileri sürerek eski Başkan Barack Obama'nın İran ile imzaladığı Nükleer Anlaşmayı da eleştirdi. Trump, İran ile anlaşmaya varılmaması halinde "Özgürlük Projesi" operasyonunu daha kapsamlı biçimde yeniden başlatabileceklerini belirterek "Bu durumda 'Özgürlük Projesi +' olur" uyarısında bulundu. Trump ayrıca İran'ın uranyumunun yerini uzaydan tespit ettiklerini, İran'ın oraya yaklaşması durumunda vuracaklarını da açıkladı.

Bölgesel Yansımalar ve İstanbul'un Güvenliği

İran tarafı Trump'ın tepkisine karşı "Hedefimiz Trump'ı memnun etmek değil" açıklamasını yaptı. Süreçte İsrail'in de etkili olduğu belirtiliyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, İran'ın nükleer programını tamamen sonlandırmayan hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini Washington'a ilettiği öne sürüldü. Kaynaklara göre Tel Aviv, Tahran'ın bu süreci zaman kazanmak için kullandığı uyarısını da yaptı. ABD Donanması'nın bugüne kadar İran limanlarına giriş-çıkış yapmaya çalışan 57 ticari gemiyi farklı rotalara yönlendirdiği, 4 gemiyi ise devre dışı bıraktığı açıklandı. Wall Street Journal, yeni görüşme turununun Pakistan'ın başkenti İslamabad'da "en erken gelecek hafta" yeniden başlayabileceğini yazdı. Bu gelişmeler, İstanbul ve Türkiye için bölgesel güvenlik risklerini beraberinde getirebilir. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, deniz ticaretini etkileyerek ekonomik sonuçlar doğurabilir.

Müzakerelerin geleceği ne olacak?

Tarafların tutumları göz önüne alındığında, müzakerelerin yakın zamanda çözüme ulaşması zor görünüyor. İran'ın taviz vermemesi ve ABD'nin sert tutumu, bölgedeki gerginliği artırarak yeni çatışma riskini tetikleyebilir.