Trump'ın tarifeleri için 25 eyaletten iptal talebi geldi

California Başsavcısı Rob Bonta, Arizona Başsavcısı Kris Mayes ve Oregon Başsavcısı Dan Rayfield öncülüğündeki 25 eyalet, Trump yönetiminin geçen ay duyurduğu yeni gümrük tarifelerine karşı ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nde toplu dava açtı. Eyaletler, uygulanan tarifelerin 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yasal yetkiyi aştığını ve İdari Usul Yasası'nı ihlal ettiğini savunuyor.

Eyaletler neden dava açtı?

Dava dilekçesinde, Trump yönetiminin uyguladığı tarifelerin gerçek bir gerekçeye dayanmadığı ve zorla çalıştırma uygulamalarını hedeflemek amacıyla tasarlanmadığı ileri sürüldü. Eyalet koalisyonu; tarife kararının hukuka ayroluk nedeniyle iptal edilmesini, yürürlüğünün durdurulmasını ve bu vergiler kapsamında ödenen miktarların iade edilmesini mahkemeden talep etti. Bu süreç, küresel ticaretin merkezindeki ABD'deki ekonomik dengeleri sarsarken, İstanbul gibi dünya ticaret merkezlerini etkileyebilecek gümrük maliyet değişimlerine de zemin hazırlıyor.

Başsavcılar Trump yönetimini nasıl eleştirdi?

California Başsavcısı Rob Bonta, yaptığı yazılı açıklamada yönetimin yasaları ihlal etmeye kararlı olduğunu belirterek, "Başkan Trump, Amerikalıların yaşam maliyetini artırma konusunda o kadar kararlı ki bunu yapmak için yasaları tekrar tekrar ihlal etmeyi göze alıyor" dedi. Bonta, bu hamlenin yetki kötüye kullanımına yönelik üçüncü bir girişim olduğunu vurguladı.

Arizona Başsavcısı Kris Mayes ise tarifelerin ekonomik etkilerine dikkat çekerek, bu kararların market fiyatlarının yükselmesine, küçük işletmelerin daha yüksek maliyetlerle karşılaşmasına ve ekonominin neredeyse her sektöründe kaosa yol açacağını savundu. Oregon Başsavcısı Dan Rayfield de gümrük vergilerinin bedelini yabancı hükümetlerin değil, ABD halkının ödediğini ifade etti.

Vergi oranları ve sürecin geçmişi nedir?

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 23 Temmuz tarihinde yaptığı açıklamada, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını engelleme yetersizliği nedeniyle 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu. Bu hamle, ABD Yüksek Mahkemesi'nin daha önce benzer bir uygulamayı yasaya aykırı bulmasının ardından, 24 Şubat tarihinde devreye alınan yüzde 10 oranındaki geçici küresel tarifelerin süresinin dolmasına sadece bir gün kala gerçekleşti.

Davaya destek veren eyaletler arasında Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Massachusetts, Maryland, Maine, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Rhode Island, Virginia, Vermont, Washington ve Wisconsin yer alıyor. Ayrıca Kentucky ve Pennsylvania valileri de bu hukuk mücadelesine katıldı.