TMO'nun Alım Politikaları Çiftçiyi Tüccara Yöneltiyor

Ankara'daki çiftçiler, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) buğday alım politikaları nedeniyle derin bir mağduriyet yaşadıklarını dile getiriyor. Geç randevu tarihleri, düşük alım fiyatları, protein ve süne gerekçesiyle yapılan kesintiler ile uygulanan kotalar, çiftçileri ürünlerini mecburen tüccarlara satmaya itiyor.

TMO Alımlarında Çiftçinin Yaşadığı Sorunlar

Çiftçiler, TMO'nun ürün alım süreçlerinde karşılaştıkları güçlükleri Cumhuriyet gazetesine anlattı. Ankara'nın Bala ilçesinden bir çiftçi, TMO'nun randevu sistemindeki aksaklıklara dikkat çekerek, "Randevu almadan ofise ürün veremiyorsun. Ayın 18’ine randevu vermiş. O zamana kadar köyde biçer kalmaz" ifadelerini kullandı. Randevu gecikmeleri, hasat döneminde çiftçilerin ürünlerini zamanında teslim etmesini engelliyor.

TMO'nun alım fiyatlarında uyguladığı kesintiler de çiftçilerin en büyük şikayetlerinden biri. Aynı çiftçi, "Ofise geliyoruz. Buğdaya bakılıyor. ‘Buğdayda süne oluşmuş’ diyor 16 bin yerine 14 bin 750 lira değer biçiyor. Ekinde ‘sudan dolayı protein eksikliği oluşmuş’ diyor. Yine fiyat düşüyor. Yağmur olsa bir dert, olmasa bir dert" sözleriyle durumu di. TMO'nun buğdayı ortalama 15 liradan aldığı, ancak protein değeri ve süne gibi gerekçelerle fiyatın daha da aşağı çekildiği belirtiliyor.

Kotalar da çiftçilerin elini kolunu bağlıyor. Bir çiftçi, kendisine 18.5 ton kota verildiğini, ancak 25 ton ürünü olduğunu belirterek, "6.5 tonu ben alamam, kotan doldu diyor. Ofis ürünü almamak için elinden geleni yapıyor" şeklinde tepkisini dile getirdi. Bu durum, çiftçilerin fazla ürünlerini TMO'ya satamamalarına ve dolayısıyla tüccara yönelmelerine neden oluyor.

Artan Maliyetler ve Borç Sarmalı

Çiftçilerin yaşadığı bu sorunlar, tarım maliyetlerindeki fahiş artışlarla daha da katlanıyor. DAP (Diamonyum Fosfat) gübresinin tonunun 45 bin liraya dayandığı, mazot fiyatının ise 65 lirayı aştığı belirtiliyor. Tohum, ilaç ve biçerdöver gibi kalemlerdeki maliyet artışları, çiftçinin kazancını eritiyor. Polatlılı bir çiftçi, "Polatlı tarımın başkenti ama çiftçinin elle tutulur tarafı kalmadı. Fiyatlar bizi kurtarmıyor. Gübre, mazot sürekli yukarı çıkıyor; fiyatlar sürekli aşağı iniyor. Borcu gelmiş çiftçi ürününü mecburen ofis yerine tüccara veriyor" diyerek durumu gözler önüne serdi.

Çiftçiler, TMO'nun geç randevu vermesi, düşük alım fiyatları ve kesintiler nedeniyle ürünlerini tüccarlara satmak zorunda kalıyor. Tüccarlar, TMO'nun alım fiyatlarının altında fiyatlar sunarak çiftçinin zaten az olan kazancını daha da düşürüyor. Ayrıca, naylon tel, yevmiye ve yüzde 3 fatura parası gibi kesintiler de çiftçinin cebinden çıkıyor. İşçi bulma zorluğu da hasat döneminde çiftçilerin karşılaştığı bir diğer önemli sorun olarak öne çıkıyor.

Siyasi Tepkiler ve Gelecek Kaygısı

CHP Ankara Milletvekili Aliye Timisi Ersever, çiftçilerin yaşadığı sorunlara ilişkin yaptığı açıklamada, "Çiftçinin toprağına küstüğü gün, bu ülkenin sofrası da yoksullaşır. Çiftçinin yüzü gülmezse, memleketin de yüzü gülmez" değerlendirmesinde bulundu. Ersever, iktidarın çiftçiye adeta "Ekme, biçme; ben buğdayı ithal eder, bir avuç yandaşın servetine de servet katarım" demek istediğini ifade etti. Bu durum, Türkiye'nin tarımsal üretiminde ve gıda güvenliğinde ciddi riskler barındırıyor.

TMO'nun uyguladığı politikaların, çiftçiyi üretimden soğutarak ülke tarımını olumsuz etkilemesi bekleniyor. Ankara ve çevresindeki çiftçiler, acil çözüm beklediklerini ve mevcut koşulların sürdürülemez olduğunu vurguluyor.