TBB uyardı: Su yönetimindeki eksiklikler risk yaratıyor

Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) inşaat mühendisi Fulya Atay, 2026 yılında Türkiye genelinde görülen yüksek yağış miktarına rağmen, su yönetimindeki eksiklikler nedeniyle yaşanan rahatlamanın yalnızca geçici olduğunu duyurdu. TBB dergisi için hazırlanan makalede, büyükşehir belediyelerindeki ortalama su kaybının yüzde 31 seviyelerinde gerçekleştiği vurgulandı.

Su kaynakları beslenmek yerine taşkınlara dönüşüyor

2026 yılı verilerine göre Türkiye'nin farklı bölgelerinde son yılların en yüksek yağış seviyeleri kaydedildi. Makalede yer alan bilgilere göre; Akdeniz ve Karadeniz'de son 66 yıl, Ege'de son 42 yıl, Doğu Anadolu'da son 38 yıl, İç Anadolu'da son 15 yıl ve Marmara Bölgesi'nde ise son 13 yılın en yüksek yağış oranları görüldü. Ancak bu yoğun yağışların su stresini azaltmada yetersiz kaldığı belirtildi.

Fulya Atay, iklim değişikliği sebebiyle yağış dağılımının değiştiğini belirterek, "Gerçekleşen yoğun yağışlar, su kaynaklarını beslemekten çok yüzey akışına dönüşerek taşkınlara neden oluyor, bu durum da suyun miktarından çok yönetiminin önemini ortaya koyuyor" dedi. İstanbul ve çevresindeki Marmara Bölgesi'nde son 13 yılın en yüksek yağışının görülmesi, bölgedeki altyapı ve drenaj sistemlerinin su yönetimi kapasitesini daha kritik hale getiriyor.

Yıllık 2,3 milyar metreküp su şebekelerde kayboluyor

Belediyelerin su kullanım verilerine ilişkin çarpıcı rakamlar paylaşıldı. Belediyeler tarafından içme ve kullanma amacıyla çekilen toplam su miktarı 7,2 milyar metreküp olarak kaydedilirken, bunun sadece 4,9 milyar metreküklük kısmı izinli tüketim kapsamında yer alıyor. Bu durum, yılda 2,3 milyar metreküp suyun şebeke sistemlerinde kayıp veya kaçak nedeniyle yok olduğunu gösteriyor. Su kaybı oranları belediye türüne göre şu şekilde değişiyor:

• Büyükşehir belediyeleri: Yüzde 31
• İl belediyeleri: Yüzde 35,8
• İlçe ve beldeler: Yüzde 34,5

Düşük maliyetli çözüm: Kayıp-kaçak kontrolü ve atık su

Türkiye'nin 2030 yılına kadar içme suyu sorunu yaşayabilecek nüfusunun yüzde 34'ünü oluşturduğu belirtilen makalede, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yapılacak toplam yatırım miktarının 177 milyar lira olacağı ifade edildi. Mevcut sistemlerde kaybedilen 2,3 milyar metreküplük suyun geri kazanılmasının, çok daha düşük maliyetlerle ilave su kaynağı oluşturabileceği kaydedildi.

Sürdürülebilir yönetim için atık suların yeniden kullanımı da bir çözüm yolu olarak sunuldu. Küresel ölçekte yılda yaklaşık 359 milyar metreküp atık su oluşmasına rağmen, bunun yalnızca yüzde 11'inin yeniden kullanılabildiği belirtildi. Arıtılmış atık suların tarımsal sulama ve park-bahçe düzenlemelerinde kullanılmasıyla içme suyu üzerindeki yükün hafifletilmesi hedefleniyor. Ayrıca, çatı yüzeylerinden yapılacak yağmur suyu hasadının şebeke suyu talebini yüzde 20 ile yüzde 30 arasında azaltabileceği öngörülüyor.

Bölgedeki yerel yönetimlerin, kurakçıl peyzaj uygulamalarına yönelmesi durumunda sulama suyu tüketiminde yüzde 40 oranında bir azalma sağlanabileceği de makalede dikkat çeken bir diğer veri olarak paylaşıldı.