Tarımsal maliyetler gençleri topraktan uzaklaştırıyor
Türkiye'de çiftçilerin yaş ortalamasının 59'a yükselmesiyle birlikte gıda arz güvenliği risk altına giriyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre, artan tarımsal maliyetler ve kırsaldaki yaşam koşulları nedeniyle 18-32 yaş aralığındaki genç üreticilerin oranı toplam üreticiler içinde düşük seviyelerde kalıyor.
Çiftçinin yaşı neden yükseliyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarına göre Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı üreticilerin önemli bir bölümü 5 muayene yaşın üzerinde bulunuyor. Tarımsal girdi maliyetlerindeki sert artış; mazot, gübre, yem, elektrik ve sulama giderlerinin yükselmesi gençleri üretimden uzaklaştırıyor. İstanbul ve çevresindeki tarım havzalarında da hissedilen bu durum, ürün fiyatlarındaki belirsizlik ve iklim kaynaklı risklerle birleşince gençler farklı sektörlere yöneliyor.
Sosyologlar, sorunun sadece ekonomik olmadığını belirtiyor. Kırsaldaki eğitim, sağlık, sosyal yaşam ve teknolojiye erişim imkanlarının kısıtlı olması göçü hızlandırıyor. Tarımın gençler arasında “çok çalışıp az kazanılan”, ağır emek gerektiren ve geleceği belirsiz bir meslek olarak görülmesi, kuşaktan kuşağa aktarılan aile mesleği geleneğini zayıflatıyor.
Gençleri toprağa döndürecek çözüm önerileri neler?
Uzmanlar, bugün atılmayan adımların yarının üretim krizine dönüşebileceği uyarısında bulunarak Tarım ve Orman Bakanlığı’nın uzun vadeli bir “Genç Çiftçi Stratejisi” hazırlamasını bekliyor. Bu kapsamda hayata geçirilmesi gereken temel başlıklar şunlardır:
- Genç üreticilere faizsiz ve uzun vadeli yatırım kredileri sağlanması,
- İlk kez üretime başlayacak olanlara araziye erişim desteği verilmesi,
- Sosyal güvenlik primlerinde devlet katkısı sunulması,
- Tarımsal girişimcilik ve teknoloji yatırımlarına özel teşviklerin artırılması,
- Kooperatifleşmeyi güçlendirecek yeni modellerin geliştirilmesi,
- Kırsalda internet, eğitim, kreş ve sosyal yaşam yatırımlarının yapılması.
Bu adımların atılması, genç nüfusun tarımda kalmasını sağlayarak Türkiye'nin gıda arz güvenliğini korumak adına kritik bir önem taşıyor.
Yazar
Hakan Aydın, İstanbul siyasetini ve yerel yönetimleri yakından takip eden deneyimli muhabir. Belediye gündeminden şehir politikalarına kadar kente dair haberleri ilk elden aktarıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'deki çiftçilerin yaş ortalaması kaç?+
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre, çiftçilerin yaş ortalaması yaklaşık 59 seviyesine yükselmiş durumdadır. Genç üretici oranının düşmesi gıda güvenliğini tehdit etmektedir.
Gençlerin tarımdan uzaklaşmasının temel nedenleri nelerdir?+
Artan mazot, gübre, yem ve sulama gibi girdi maliyetlerinin yükselmesi, ürün fiyatlarındaki belirsizlikler, kırsalda eğitim ve sağlık imkanlarının kısıtlı olması ile sosyal yaşam olanaklarının azlığı en önemli nedenlerdir.
Genç çiftçi stratejisinde hangi teşvikler yer almalı?+
Uzmanlara göre; faizsiz uzun vadeli krediler, araziye erişim desteği, sosyal güvenlik primlerinde devlet katkısı ve kırsal bölgelerde internet ile kreş gibi sosyal altyapı yatırımları bu stratejinin temelini oluşturmalıdır.
