Tarihi belgeler açıklandı: Anadolu'ya Türkiye denildi
Yazar Özdemir İnce, 29 Eylül 2026 tarihli analizinde, Marco Polo’nun "Dünyanın Hikâye Edilişi, Harikalar Kitabı 1" adlı eserindeki tarihi detayları paylaşarak Anadolu topraklarının dünya literatüründeki isimlendirme sürecini inceledi. İnce, kitabın 79. Sayfasındaki "XXI-Burada Türkiye Bölgesi Anlatılmaktadır" bölümünün, Fransızca "Le Livre de Marco Polo" ve İngilizce "The Travel of Marco Polo" versiyonlarında da aynı şekilde yer aldığını belirtti.
Anadolu'nun ismini yabancı kaynaklar mı verdi?
Anadolu topraklarının dünya genelinde Türkiye olarak anılmasının kökenine değinen İnce, bu durumun Malazgirt sonrası Türklerin bölgeye yoğun akın yapmasıyla başladığını ifade etti. Yazara göre, Bizans kaynakları 11. Yüzyıldan itibaren bu ismi kullanmaya başlamış, Marco Polo ise bu bilgiyi yazıya dökmüştür. İstanbul ve çevresindeki tarihsel dokunun bir parçası olan Anadolu'nun, yabancı devletler tarafından çok uzun süre "Türkiye" olarak adlandırıldığı vurgulanıyor.
Osmanlı Devleti'nin bu isimlendirme konusundaki tutumuna dikkat çeken İnce, devletin resmi adının "Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye" veya "Memalik-i Osmaniye" (Osmanlı toprakları) olarak kullanıldığını hatırlattı. Yazar, Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren Türklüğün bazı çevrelerce hor görüldüğünü ve bu durumun devletin yıkılmasındaki temel nedenlerden biri olduğunu ileri sürdü.
Türk Devletleri Tarihinde önemli dönüm noktaları
Haberde yer alan tarihi kronolojiye göre, Türk tarihinin yapı taşları şu şekilde sıralanıyor:
- Büyük Hun İmparatorluğu: Tarihteki ilk büyük Türk teşkilatı; kurucusu Mete Han (MÖ 220 - MS 216).
- Göktürk Kağanlığı: "Türk" adını resmi olarak kullanan ilk devlet; Bumin Kağan tarafından kuruldu (552-743).
- Uygurlar: Yerleşik hayata geçen, tarım ve baskı matbaasını geliştiren Türk devleti (744-8rag0).
- İslamiyet Sonrası Devletler: Karahanlılar (840-1212), Gazneliler (963-1186) ve Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1040-1157).
- Yakın Çağ: Timur İmparatorluğu, Babür İmparatorluğu ve günümüzün bağımsız devletleri olan Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Türkmenistan.
İnce, Sevr Anlaşması'nın giriş bölümünde dahi "Türkiye" ifadesinin yer aldığını belirterek, Osmanlı Devleti'nin kendi hakimiyetindeki topraklara "Türkiye" dememesini bir ulusal bilinç eksikliği olarak yorumladı. Bu tarihsel süreç, Türkiye Cumhuriyeti ile birlikte modern ve bağımsız bir kimlikle devam etmektedir.
Yazar
Hakan Aydın, İstanbul siyasetini ve yerel yönetimleri yakından takip eden deneyimli muhabir. Belediye gündeminden şehir politikalarına kadar kente dair haberleri ilk elden aktarıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Anadolu topraklarına neden Türkiye denilmiştir?+
Malazgirt Zaferi sonrası Türklerin Anadolu'ya yerleşmesiyle birlikte, bölgedeki nüfusun çoğunluğunun Türk olması ve dilin Türkçe olarak hakim kılınması nedeniyle, 11. yüzyıldan itibaren Bizans kaynaklarında ve sonrasında Marco Polo gibi gezginlerin eserlerinde bu bölge "Türkiye" olarak anılmaya başlanmıştır.
Osmanlı Devleti devlet ismini nasıl kullanıyordu?+
Osmanlı İmparatorluğu, devletin adını "Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye" (Yüce Osmanlı Devleti) veya "Memalik-i Osmaniye" (Osmanlı toprakları/memleketleri) şeklinde kullanmıştır. Yazara göre, kurucu ailenin isminin devlete verilmesi, ulusal bir isimden ziyade hanedan odaklı bir yapıyı temsil etmektedir.
"Türk" adını resmi olarak kullanan ilk Türk devleti hangisidir?+
Tarihi kaynaklara ve Özdemir İnce'nin aktardığı bilgilere göre, "Türk" ismini resmi devlet adı olarak kullanan ilk Türk devleti, Bumin Kağan tarafından kurulan Göktürk Kağanlığıdır (552-743).
