
Pentagon mühimmat üretiminin hızlandırılmasını istedi
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Fedahüseyin Maliki, Hürmüz Boğazı'nın kullanımı ve yönetimine ilişkin İran ile Umman arasında yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ve anlaşmanın sonuçlanma aşamasına geldiğini duyurdu. Maliki, ABD'nin üçüncü bir ülke olarak sürece dahil olmaya çalıştığını ancak Tahran yönetiminin Washington'un güney koridorunda rol üstlenmesine izin vermediğini belirtti.
Hürmüz Boğazı'nın kontrolü ve diplomatik kriz
Görüşmelerin odak noktasını Hürmüz Boğazı'nın etkin kullanımı, yönetimi ve kontrolü oluşturuyor. Maliki'nin açıklamalarına göre Umman tarafı, geçici bir süreliğine güney güzergahının kullanılmaması konusunda mutabık kaldı. Ancak İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, stratejilerinin "ABD, Tahran'ın tüm şartlarını kabul edene kadar Hürmüz Boğazı'nı kontrol altında tutmak" olduğunu vurguladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Umman ile yapılan müzakerelerin boğazın açılması anlamına gelmediğini, bunun için başka şartların da sağlanması gerektiğini ifade ederek ABD ile şu an bir müzakere yürütmediklerini açıkladı.
ABD ve İsrail cephesinden yeni hamleler
ABD Başkanı Donald Trump, Axios'a yaptığı açıklamada İran ile ilişkileri "sessizce" yürütmeyi benimsediklerini belirterek, "İran'ın yüksek enflasyon ve parasızlığını sadece izliyoruz. İşler yoluna girecek, her zaman yoluna girer. Bu bir satranç oyunu gibi" dedi. İsrail tarafında gerilim yükseliyor. Kanal 13'ün haberine göre İsrail, Washington'ın askeri müdahaleden geri adım atması durumunda dahi İran'ın balistik füze ve nükleer altyapısına karşı bağımsız bir operasyon yapmaya hazır. İsrailli yetkililer, Tahran'ın nükleer yeteneklerini genişletmesini asla kabul etmeyeceklerini belirtiyor. İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen ise Kanal 14'e yaptığı açıklamada, "Bence bizim açımızdan bir anlaşma olmaması daha iyi olur. İran'a baskı yapmaya devam edebiliriz" diyerek iki veya üç yıl içinde Tahran yönetiminin devrileceği iddiasını ortaya attı.
Savunma sanayisinde üretim alarmı ve bölgedeki çatışmalar
Pentagon'un mühimmat stoklarındaki azalma nedeniyle savunma şirketlerine baskı yaptığı ileri sürüldü. Washington Post'un ulaştığı bir Pentagon belgesinde, Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg'in kritik askeri kabiliyetlerin üretim ve teslimat süreçlerinin hızlandırılmasını talep ettiği yazıldı. Bölgedeki sıcak çatışmalar ise Yemen üzerinden devam ediyor. Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın Cizan bölgesindeki Aramco rafinerisini İHA ile vurduklarını iddia etti. Husi sözcüsü Yahya Seri, saldırının misilleme niteliğinde olduğunu savundu. Yemen'in Moha liman kentine yapılan saldırılarda 3 sivil ve 8 askeri personelin olmak üzere en az 11 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Bölgesel gelişmelerin yanı sıra, Rus devlet nükleer enerji şirketi Rosatom uzmanlarının İran'daki Buşehr Nükleer Güç Santrali'ne geri dönmeye başladığı ve sonbahara kadar personel sayısının 100'e ulaşacağı açıklandı. Ayrıca İran devlet medyası, sağlık spekülasyonlarını dindirmek amacıyla dini lider Mücteba Hamaney'in Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya geldiği yeni görüntüleri kamuoyuyla paylaştı.
İstanbul ve Marmara Bölgesi'ndeki enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı'ndaki bu diplomatik süreçlerin küresel petrol fiyatları üzerindeki olası etkilerini yakından takip ediyor.
Yazar
İstanbul sokaklarının nabzını tutan Elif Polat, mahalle hikâyelerinden vatandaşın günlük yaşamına kadar şehrin insanına dokunan haberleri yazıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
İran ve Umman arasındaki görüşmelerin içeriği nedir?+
Görüşmeler, Hürmüz Boğazı'nın etkin kullanımı, yönetimi ve kontrolü konularına odaklanmaktadır. Maliki'nin açıklamasına göre, güney su yolunun kullanımı konusunda geçici bir mutabakat sağlanmıştır ancak boğazın tamamen açılması için ek şartlar gerekmektedir.
İsrail'in İran konusundaki tutumu nedir?+
İsrail, İran'ın balistik füze ve nükleer programını bir tehdit olarak görmekte ve Washington müdahale etmese dahi tek taraflı askeri operasyon yapma seçeneğini saklı tutmaktadır. Enerji Bakanı Eli Cohen, anlaşma olmamasının İsrail lehine olduğunu savunmaktadır.
Pentagon'un savunma sanayisine talimatı nedir?+
Washington Post tarafından yayınlanan belgeye göre, Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg, mühimmat stoklarındaki azalma nedeniyle savunma sanayisi şirketlerinden kritik askeri kabiliyetlerin üretim ve teslimat süreçlerini hızlandırmalarını istemiştir.




