Özbek alfabesinde 'ş' ve 'ç' müjdesi: Senato onayladı

Özbekistan Senatosu, ülkedeki mevcut Latin alfabesini Türkiye başta olmak üzere Türk Dünyası ile uyumlu hale getirecek yeni alfabe düzenlemesini 19. Genel Kurul toplantısında kabul etti. Yeni kanuna göre Özbek alfabesi, karmaşık harf birleşimlerini kaldırarak 28 harf ve bir kesme (') işaretinden oluşacak.

Yeni Özbek alfabesinde hangi harfler yer alacak?

Senato Genel Kurulu tarafından onaylanan düzenlemeyle birlikte, mevcut sistemdeki 26 harf ve 3 harf birleşimi yerine daha pratik bir yapıya geçiliyor. Yeni alfabede "o‘", "g‘", "sh" ve "ch" şeklinde yazılan karakterler; sırasıyla "ö", "ğ", "ş" ve "ç" olarak güncellenecek. Ayrıca, yeni düzenlemede "ng" harf birleşimine yer verilmemesi de kararlaştırıldı. Bu değişim, Türkiye'deki alfabe kullanımıyla dilsel benzerliği artırmayı hedefliyor.

İstanbul ve çevresindeki Türk toplulukları ile ticari bağları bulunan iş insanları için bu gelişme, bölgedeki yazılı iletişim ve dokümantasyon süreçlerinin standartlaşması açısından önem taşıyor. Söz konusu kanun tasarısı, onaylanmak üzere Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'e gönderildi.

Geçiş süreci nasıl işleyecek?

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından, mevcut alfabenin kullanımına dair bir geçiş dönemi uygulanacak. Hazırlanacak olan eylem planı kapsamında; resmi belgeler, kamu kurumlarının logoları, para birimleri ve tabelalar gibi unsurlarda eski alfabeye belirli bir süre daha izin verilecek. Özbekistan'ın 1993 yılında Latin alfabesine geçiş yaptığı, ancak 1995'te harf yapısını değiştirdiği tarihi süreçte bu yeni adım, tam bir Türk dünyası entegrasyonu olarak görülüyor.

Kürşad Zorlu: "Türk Dünyası açısından oldukça kıymetli"

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, kararın önemine dikkat çekti. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Zorlu, düzenlemenin dil entegrasyonunu güçlendireceğini belirterek şu ifadeleri kullandı: "Yeni düzenlemeyle, mevcut alfabedeki 26 harf ve 3 harf kombinasyonunun yerini 28 harf ve bir kesme işareti alacak. Reformun en büyük yeniliği ise yazımı ve bilgisayar ortamında kullanımı zor olan çift sembollü harflerin tek bir karakterle değiştirilmesi olacaktır."

Zorlu ayrıca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ortak alfabe ile hazırlanan ilk eserin 7 Ekim 2025 tarihinde devlet başkanlarına takdim edildiğini hatırlatarak, Özbekistan'ın bu yöneliminin stratejik önemini vurguladı. Zorlu, "Bu vesileyle söz konusu kararın mimarı Özbekistan Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev'e şükranlarımızı sunuyor, kardeş Özbekistan'a ve Türk Dünyası'na hayırlı olmasını diliyorum" dedi.