OECD raporu: Küresel kalkınma yardımları yüzde 23 azaldı

OECD'nin 2026 tarihli “özel hayırseverlik ve kalkınma raporu”na göre resmi kalkınma yardımları 2025’te reel olarak yüzde 23,1 oranında azalarak 174,3 milyar dolara geriledi. Sabancı Vakfı ve OECD Kalkınma İçin Çalışan Vakıflar Ağı işbirliğiyle İstanbul’da düzenlenen toplantıda, özellikle toplumsal cinsiyet eşitliğine ayrılan kaynakların yetersizliği ve daralan kamu fonları karşısında özel hayırseverliğin stratejik rolü masaya yatırıldı.

Küresel kalkınma yardımları neden yüzde 23 azaldı?

Dünya ekonomisinde yaşanan şoklar, borç krizleri ve iklim kaynaklı afetler artarken kalkınma için ayrılan resmi kaynaklar geriliyor. OECD raporuna göre 2025’teki bu keskin düşüşün temel nedeni, ABD, Almanya, İngiltere, Japonya ve Fransa’daki bütçe kısıntıları oldu. Daralmanın sürmesi beklenirken ihtiyaçların arttığı bu dönemde özel hayırseverlik, stratejik bir aktör haline geliyor. OECD İstanbul Merkezi Direktörü Achraf Bouali, küresel finansman krizine dikkat çekerek hayırseverliğin özellikle daralan kamu kaynakları karşısında öneminin arttığını ve bunun filantropiyi “stratejik aktör” haline getirdiğini belirtti.

Hangi sektörler fon alıyor, cinsiyet eşitliği nerede?

Raporda dikkat çekici bulgulardan biri fonların sektörel yoğunlaşması. Toplam hayırseverlik kaynaklarının yaklaşık yüzde 40’ı sağlık alanına giderken eğitim, iklim ve toplumsal cinsiyet eşitliği gibi alanlar görece daha sınırlı pay alıyor. Kaynaklardan en az payı alan alan ise toplumsal cinsiyet eşitliği oldu. Bu alana yönelik hayırseverlik fonlaması 5,2 milyar dolar seviyesinde kalırken ortak finansman mekanizmalarında bu alanın payı yalnızca yüzde 1 düzeyinde kaldı.

Sabancı Vakfı’nın küresel ölçekteki rolü ne?

Birleşmiş Milletlerle birlikte 2006’da kadınların ve kız çocuklarının desteklenmesi için projeler başlatan Sabancı Vakfı, OECD raporlarında Türkiye’den üçüncü kez yer aldı. Vakfın Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı, “Filantropinin gerçek etkisi ancak veriye dayalı öğrenme ve güçlü işbirlikleriyle mümkündür. Bu alandaki çalışmalarımızın uluslararası raporlarda örnek gösterilmesi, 20 yıllık istikrarlı yaklaşımımızın sonucudur” diye konuştu. Raporda vakfın küresel ölçekte ilk 15 arasında yer aldığı belirtilirken, kaynaklarının yüzde 70’inden fazlasını bu alana yönlendirdiği ifade edildi.

İstanbul’da düzenlenen bu toplantı, küresel kalkınma finansmanındaki kırılmanın yerel yansımalarını da gözler önüne serdi. Uzmanlar, özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği gibi kritik