NATO Zirvesi Raporu Açıklandı: 668 Gözaltı ve 179 Tutuklama

Adalet İçılar Hukukçular tarafından hazırlanan "7-8 Temmuz NATO Zirvesi Hak İhlalleri Raporu", Türkiye genelinde zirve kapsamında 668 kişinin gözaltına alındığını ve 179 kişinin tutuklandığını belgeledi. Raporda, uygulanan güvenlik önlemlerinin ölçülülük ilkesini aşarak kişi özgürlüğü, seyahat özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı gibi temel hakları ihlal ettiği belirtildi.

NATO Zirvesi kapsamında kaç kişi gözaltına alındı?

Hazırlanan rapora göre, operasyonlar ve eylemlere yönelik müdahaleler neticesinde Türkiye genelinde en az 668 kişi gözaltına alınırken, bu kişilerden 179'u tutuklandı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, 23 Haziran tarihinde gerçekleştirilen operasyonlarda 225 kişi gözaltına alındı. Bu süreçte adliyeye sevk edilenlerden 179'u tutuklanırken, 34 kişi hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı verildi ve 6 kişi savcılık tarafından serbest bırakıldı.

İstanbul, İzmir ve Ankara gibi büyükşehirlerde de yoğun gözaltı süreçleri yaşandı. Raporda; 5 Temmuz tarihinde Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Samsun ve Çanakkale'deki protestolarda 150'nin üzerinde kişinin gözaltına alındığı aktarıldı. Ayrıca aynı gün yapılan ev baskınlarında aralarında avukatlar, öğrenciler ve siyasi parti temsilcilerinin de bulunduğu 3ey 39 kişinin daha gözaltına alındığı kaydedildi. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmasında 61 kişi, Ankara'daki 7 Temmuz protestolarında ise 74 kişi gözaltına alındı. İstanbul Beyoğlu'ndaki eylemde ise 12 kişi gözaltına alınırken, bu kişilere ters kelepçe uygulandığı ve kötü muamele iddialarının raporlandığı belirtildi.

Güvenlik yasakları ve hak ihlalleri nelerdir?

Raporda, NATO Zirvesi nedeniyle alınan güvenlik tedbirlerinin demokratik hak kullanımını engellediği vurgulandı. Ankara'da valilik kararıyla 13 gün süreyle her türlü eylem türü yasaklanırken; Eskişehir, Karabuki, Adana ve Konya'da 10 gün, Elazığ'da ise 14 gün süreyle benzer yasak kararlarının alındığı ifade edildi. Bu kısıtlamaların toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını fiilen ortadan kaldırdığı ve kent merkezlerinin bariyerlerle kapatıldığı belirtildi.

Seyahat özgürlüğünün de ciddi şekilde sınırlandığı raporda yer alan bir diğer önemli nokta ise şudur: Esenboğa Havalimanı çevresinde hava trafiğine kısıtlamalar getirilirken, motokuryelerin belirli güzergâhlara girişi yasaklandı. Ayrıca DİSK/Enerji-Sen’in toplu iş sözleşmesi sürecine ilişkin yetki tespit başvurularının idari izinler gerekçeyle ertelenmesinin, sendikal faaliyet özgürlüğü açısından bir ihlal olduğu savunuldu.

İstanbul ve çevresindeki yoğun trafiği ve günlük yaşamı etkileyen bu güvenlik çemberi, bölgedeki ekonomik ve sosyal hareketliliği doğrudan kısıtladı. Hukukçular, yaşanan süreçlerin hem hukuki takibi hem de kamuoyunun bilgilendirilmesi adına belgelenmesinin önemine dikkat çekti.