NASA, Artemis II misyonu sırasında elde edilen 800 gigabaytı aşan Ay bilimi verilerini uluslararası bilim topluluğunun erişimine açtığını duyurdu. Antalya NEST Kongre Merkezi'nde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC) kapsamında paylaşılan veriler; 12 bin fotoğrafı, mürettebat ses kayıtlarını, bilimsel gözlem notlarını ve raporları kapsıyor.
Artemis II misyonundan gelen ilk bulgular neler?
NASA Yönetici Yardımcısı Matt Anderson, Artemis II mürettebatının tarihteki tüm insanlardan daha uzağa seyahat ettiğini belirterek, Orion uzay aracını derin uzayda test ederek gelecek görevler için önemli bilimsel çalışmalar gerçekleştirdiklerini söyledi. Anderson, Ay yakın uçuşundan yaklaşık 6 ay sonra bilimsel veri arşivini ve raporları dünyayla paylaştıklarını ifade ederek, "Bu yayın, Artemis II Ay biliminin sonunu değil, yeni bir başlangıcı temsil ediyor. Bugün sizler, daha önce duyulmamış saatlerce süren ses kayıtları ve mürettebatın yeni yayımlanan bilimsel notlarını da içeren 800 gigabaytın üzerindeki Ay bilimi verilerini derinlemesine inceleyebilirsiniz" dedi.
NASA İnsanlı Uzay Uçuşları Misyon Direktörlüğü'nden Sorumlu Yönetici Yardımcısı Lori Glaze ise Artemis incelemesinin derin uzayın insan vücudu üzerindeki etkilerine dair anlayışı genişleteceğini belirtti. Glaze, misyon kapsamında çip üzerinde organ değerlendirmelerinden kemik iliği örneklerine kadar farklı çalışmalar yapıldığını ve bu bulguların gelecekteki derin uzay görevlerinin planlanmasında kritik önem taşıdığını kaydetti. Ayrıca Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketinin kabiliyetlerinin doğrulandığını ve Orion mürettebat modülünün güvenliğinin ortaya konulduğunu ekledi.
Astronotların Ay yakınındaki deneyimleri nasıl kaydedildi?
NASA Bilim Misyonları Direktörlüğünden Sorumlu Yönetici Yardımcısı Nicola Fox, Artemis II mürettebatının yaklaşık 7 saatlik gözlemleri sırasında Orion'un Ay'ın uzak tarafına geçmesiyle 40 dakikalık bir iletişim kesintisi yaşandığını anlattı. Fox, mürettebatın tam güneş tutulmasını gözlemlediği bu anların unutulmaz olduğunu vurguladı.
Artemis II Ay Bilimi Lideri Kelsey Young ise arşivdeki 12 bin görüntünün her birinde bilimsel analiz yapılmasına olanak sağlayan 300 meta veri alanı bulunduğunu açıkladı. Sunum sırasında astronot Christina Koch'un Aristarchus Platosu'na ilişkin yaptığı renk ve doku gözlemlerini içeren ses kayıtları dinletildi. Koch, bölgedeki parlak kraterleri karla kaplı bir dağa benzeterek yüzeyin engebeli ve belirgin biçimde sarı olduğunu tarif etti.
Artemis III misyonuna yönelik çalışmaların 2027 yılı için devam ettiğini belirten NASA yetkilileri, elde edilen tüm verilerin insanlığın Ay yüzeyine dönüşü ve orada kalıcı bir varlık kurması yolunda temel oluşturacağını ifade etti.
