İstanbul Maltepe Cevizli Mahallesi Doğu Sokak'ta bulunan 7 katlı bir binanın ilk üç katı, henüz belirlenemeyen bir nedenle çöktü. Olayda iki kişinin cansız bedenine ulaşılırken, çökme sonrası vatandaşlar konutlarının deprem riskini öğrenmek amacıyla e-Devlet üzerinden yoğun sorgulama yapmaya başladı.

Yetkililer tarafından İstanbul'da kendiliğinden yıkılması beklenen binanın sayısının 1.238 olduğu açıklanırken, yaşanan olay binalardaki dayanıksız kolon ve yaşlı yapı sorununu tekrar gündeme taşıdı. E-Devlet üzerinden T.C. Kimlik numarasıyla giriş yapan kullanıcılar, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetleri altındaki "Tapu Bilgileri Sorgulama" başlığıyla taşınmazlarına ait şerh olup olmadığını kontrol edebiliyor. Binada daha önce inceleme yapılmışsa, kayıtlar "riskli yapı" olarak işleniyor ancak tapuda şerh bulunmaması binanın sağlam olduğu anlamına gelmiyor.

Bina dayanıklılığı nasıl test edilir?

Vatandaşlar binalarının depreme karşı durumunu öğrenmek için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlara başvurarak karot testi yaptırabiliyor. Bakanlığın internet sitesinde; belediyeler, meslek odaları, kamu kurumları, üniversiteler ile özel kuruluş ve firmaların listesi yer alıyor. Belediyeler aracılığıyla sadece betondan numune alınarak yapılan taramalar kısa sürede sonuç verirken, laboratuvar incelemesi gerektiren ayrıntılı taramalar daha uzun vakte ihtiyaç duyuyor.

Karot testi maliyetini kim öder?

Riskli yapı tespitinin maliyeti kat malikleri tarafından karşılanıyor. Test yaptırmak için bina sakinlerinden sadece bir kişinin başvurması yeterli görülüyor. Uzmanlar, alınan karotların binaya zarar verdiği yönündeki iddiaları yalanlayarak, işlem sonrası yüksek mukavemetli harçlarla dolgu yapıldığını belirtiyor. Yetkililer, konut güvenliği konusunda tereddüdü olan vatandaşların ilk olarak belediyeye giderek mevcut projeyi almaları gerektiğini vurguluyor.

Kiracıların ise bina sağlamlığını kontrol etmek için evi tutmadan önce ya da otururken ev sahibinden ilgili belgeleri talep etmesi gerekiyor.