Kaymaz madeni kapasitesini 1,5 milyar TL ile artırıyor
Türk Altın İşletmeleri, Eskişehir'in Sivrihisar ilçesine bağlı Kaymaz ve Karakaya mahallelerindeki altın ve gümüş madeninin kapasitesini artırmak amacıyla 1 milyar 572 milyon TL değerinde yeni bir proje hazırladı. Hazırlanan ÇED dosyasında, yıllık 350 ton sodyum siyanür kullanımı belirtilirken, teknik dozaj hesaplamalarının daha yüksek miktarlara işaret etmesi endişe yaratıyor.
Maden projesinde dev yatırım ve cevher taşımacılığı
Eski adı Koza Altın olan ve 2024 yılında Türkiye Varlık Fonu'na devredilen Türk Altın İşletmeleri, maden ocağını genişletmeyi hedefliyor. Proje kapsamında mevcut cevher zenginleştirme tesisine flotasyon ünitesi eklenecek ve ikinci maden atık depolama tesisi (MADT-2) büyütülecek. Cevher tedariki için Alpu'daki Esence Altın-Gümüş Madeni'nden 8 milyon 100 bin ton, Çanakkale'deki Karapınar projesinden ise 2 milyon 700 bin ton cevherin Kaymaz tesislerine taşınması planlanıyor. Bu senaryoda, atık tesislerine gönderilecek toplam atık miktarının 8 milyon 735 bin 844 metreküpe ulaşacağı öngörülüyor.
Siyanür kullanımı ve hesaplama riskleri
ÇED dosyasındaki veriler, kimyasal kullanımına dair soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Dosyada yıllık 350 ton sodyum siyanür kullanımı beyan edilmesine rağmen, liç devresi için belirlenen ton başına 0.5-0.6 kilogramlık dozaj hesabı, tesis yıllık 963 bin 600 ton kapasitede tam çalıştığında teorik olarak yaklaşık 482-578 ton siyanüre ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Şirket, işlem sonunda siyanürün kimyasal yöntemlerle bozundurulacağını ifade etse de, geriye kalan proses atığı resmi dosyalarda "tehlikeli maden atığı" olarak sınıflandırılıyor.
Atık depolama alanları ve su kullanımı genişliyor
Proje kapsamında atık yönetimi için 19.4 hektarlık MADT-2 alanı 46.96 hektara çıkarılacak. Mevcut 1 milyon 757 bin 900 metreküplük tesis kapasitesinin, Karapınar projesinin dahil olmasıyla 6 milyon 498 bin 522 metreküpe çıkması bekleniyor. İşletmenin hali hazırda kuyular ve Kaymaz/Subaşı Kaynağı dahil günlük 3 bin 817.8 metreküp izinli su kullanımı bulunuyor. Yeni projeyle birlikte flotasyon ünitesi için günlük 720 metreküp ek taze su ihtiyacı hesaplandı.
Yukarı Sakarya Alt Havzası içerisinde yer alan bu proje, bölgedeki tarımsal sulama ve Kaymaz Barajı'na su aktarım süreçlerini doğrudan etkileyebilir. İstanbul ve çevresindeki sanayi ve tarım havzaları için kritik öneme sahip olan bu tür maden faaliyetleri, su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından yakından takip edilmelidir.
Yazar
Hakan Aydın, İstanbul siyasetini ve yerel yönetimleri yakından takip eden deneyimli muhabir. Belediye gündeminden şehir politikalarına kadar kente dair haberleri ilk elden aktarıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Türk Altın İşletmeleri projesinin bütçesi ne kadar?+
Şirket, Sivrihisar'daki Kaymaz ve Karakaya mahallelerindeki maden kapasitesini artırmak için 1 milyar 572 milyon TL tutarında bir proje hazırlamıştır.
Siyanür kullanımıyla ilgili risk nedir?+
ÇED dosyasında yıllık 350 ton siyanür kullanımı belirtilse de, tesisin tam kapasite çalışması durumunda gereken dozaj miktarı 482 ile 578 ton arasında bir rakama denk gelmektedir. Bu iki veri arasındaki fark teknik bir belirsizlik oluşturmaktadır.
Maden projesi hangi bölgelerden cevher taşıyacak?+
Proje kapsamında Alpu'daki Esence Altın-Gümüş Madeni'nden 8 milyon 100 bin ton ve Çanakkale'deki Karapınar projesinden 2 milyon 700 bin ton cevherin Kaymaz tesislerine taşınması planlanmaktadır.
