Kamu İhale Yasası deliniyor: Kurumlardan milyonluk usulsüzlük
Sayıştay'ın yayımladığı son denetim raporları; Bankalararası Kart Merkezi AŞ (BKM) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Lira Bankası'nın Kamu İhale Yasası hükümlerine uymadan alım yapmaya devam ettiğini ortaya koydu. Raporda, kurumların yasal istisnaları genel bir uygulama haline getirerek usulsüz harcamalar yaptığı belirtildi.
BKM'de sözleşmesiz ödeme ve sebepsiz personel giderleri tespit edildi
Sayıştay’ın Bankalararası Kart Merkezi AŞ Denetim Raporu’na göre, kurum "2025 Sapanca Buluşması" için yaptığı 7 milyon 678 bin 94 lira 9 kuruşluk hizmet alımını Kamu İhale Yasası’nın istisna maddeleri kapsamında gerçekleştirdi. Sayıştay, bu alımın yasal ihale usulleriyle yapılması gerektiğine dikkat çekerek kurumu uyardı.
Raporda BKM bünyesindeki diğer harcamalar da dikkat çekti:
- Sözleşmesiz Reklam Ödemesi: Troy İletişim Projesi kapsamında bir reklam firmasına, herhangi bir alım süreci veya imzalanmış sözleşme olmaksızın 1 milyon 850 bin 220 TL ödeme yapıldı.
- Personel Giderlerinde Usulsüzlük: Bir danışmanlık firmasıyla yapılan personel hizmet alımı kapsamında, 2025 yılında toplam 18 milyon 491 bin 349 lira 51 kuruş ödeme yapıldığı ancak 10 personele prim, yol, yemek ve kira yardımı gibi kalemlerde toplam 5 milyon 523 bin 147 lira 71 kuruş sebepsiz ödeme yapıldığı saptandı.
- Güvenlik Hizmetinde Hatalar: Güvenlik firmasıyla yapılan sözleşmede, resepsiyon personeline usulsüz kira ve yemek yardımı yapılarak toplam 1 milyon 822 bin 931 lira 62 kuruş tutarında hata yapıldığı görüldü.
Merkez Bankası'nda "matkap" bile ihale istisnası kapsamına alındı
Sayıştay’ın Merkez Bankası Denetim Raporu, bankanın ihalelerin büyük çoğunluğunu Kamu İhale Yasası’nın “istisna” maddesi kapsamında gerçekleştirdiğini belgeledi. Raporda, "İstisna uygulamasının ihale konusu işlerin içeriğine bakılmaksızın genel bir uygulamaya dönüştüğü görülmüştür" ifadesine yer verildi.
Merkez Bankası'ndaki alımlarda detaylar şunlardır:
- Geniş Kapsamlı İstisna: İdare merkezindeki 461 mal ve hizmet alımından 261 adedinin istisna kapsamında yapıldığı; yazılım lisansı, laptop ekran değişimi, kağıt, klavye ve araç kiralama gibi işlerin bu kapsamda alındığı belirlendi.
- Matkap Alımı Detayı: Banknot matbaasına ait 223 işin 160'ının istisna kapsamında olduğu; bu alımlar arasında asansör bakımı, kablo, güç kaynağı, zımpara taşı ve hatta "matkap" gibi temel malzemelerin de yer aldığı tespit edildi.
- Sağlık Sigortası Harcamaları: Bankanın, personeli için özel bir sigorta şirketiyle 494 milyon 951 bin 793 lira tutarında sözleşme imzaladığı ve SGK primlerine rağmen bu kapsamda mevzuata aykırı ödeme yaptığı görüldü. <0xC2>
Sayıştay, Merkez Bankası'nın 2025 yılında da aynı uygulamaları sürdürdüğünü belirterek, "Grup sağlık sigortası hizmetinin alınması ve bunlara ilişkin bedellerin bütçeden karşılanması uygulamasına son verilmesi hukuki bir gerekliliktir" uyarısında bulundu. İstanbul merkezli finansal operasyonları etkileyebilecek bu denetim bulguları, kamu kaynaklarının kullanımı açısından kritik önem taşıyor.
Yazar
Ceren Sezer, İstanbul adliye, emniyet ve spor kaynaklarının deneyimli ismi. Asayiş haberlerinden yerel sporun perde arkasına kadar güncel olayları sayfalara taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Sayıştay raporunda BKM ve Merkez Bankası için temel eleştiri nedir?+
Temel eleştiri, her iki kurumun da Kamu İhale Yasası'ndaki "istisna" maddelerini suistimal ederek; yazılım, kırtasiye, hatta matkap gibi rutin alımları ihale usulüne tabi tutmadan gerçekleştirmesidir. Bu durum, rekabetin engellenmesine ve denetim eksikliğine yol açmaktadır.
BKM'de tespit edilen en büyük ödeme usulsüzlüğü hangisidir?+
BKM bünyesinde, personel hizmet alımı sözleşmesi kapsamında 10 personele prim, yemek, yol ve kira yardımı adı altında toplam 5 milyon 523 bin 147 lira 71 kuruş tutarında sebepsiz ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Merkez Bankası'nın sağlık sigortası harcamaları neden eleştiriliyor?+
Bankanın, personeli ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için zaten SGK üzerinden Genel Sağlık Sigortası (GSS) primi ödemesine rağmen, özel bir sigorta şirketiyle 494 milyon 951 bin 793 lira tutarında ek bir sözleşme yaparak mevzuata aykırı harcama yapması eleştirilmektedir.
