İsveç'te 'iyi hâl' şartlı oturum izni yasası kabul edildi

İsveç Parlamentosu, 16 Haziran 2026'da kabul ettiği yeni yasayla göçmenlerin oturum izinlerini "iyi hâl" şartına bağladı. Ödenmemiş borç, kayıt dışı çalışma veya aşırılık yanlısı örgütlerle bağlantı gibi gerekçeler, oturum izinlerinin iptali için yeterli sayılabilecek. Düzenleme, yalnızca yeni başvuruları değil, daha önce verilmiş oturum izinlerini de kapsıyor ve Eylül ayında yapılacak genel seçimler öncesinde ülkenin göç politikalarının daha da sıkılaştırılmasının son adımı olarak görülüyor.

Yeni yasa hangi gerekçelerle oturum iznini iptal ediyor?

Sağ hükümet ve onu dışarıdan destekleyen milliyetçi İsveç Demokratları tarafından hazırlanan yasa tasarısı, oturum izinlerinin "kötü davranış" gerekçesiyle geri alınmasının önünü açıyor. Yasada hangi davranışların "kabul edilemez" sayılacağı ayrıntılı olarak tanımlanmasa da hükümet yetkilileri, vergi borçları, ödenmemiş kamu alacakları, kayıt dışı çalışma, suç faaliyetleri ve aşırılık yanlısı örgütlerle bağlantıları örnek olarak gösteriyor. Oturum izinlerinin yeniden değerlendirilmesi görevi İsveç Göçmenlik Dairesi'ne verilirken, izinleri iptal edilen kişilere göç mahkemelerinde itiraz hakkı tanınacak.

Muhalefet ve insan hakları örgütleri neden endişeli?

Muhalefet partileri ve insan hakları kuruluşları, yasanın keyfi uygulamalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Eleştirilerin odağında, oturum izinlerinin mahkeme kararıyla suç sayılmamış davranışlar nedeniyle iptal edilebilmesi yer alıyor. Merkezi Stockholm'de bulunan Civil Rights Defenders adlı insan hakları örgütü, düzenlemenin hukuki belirsizlik yarattığını savundu. Kuruluşun açıklamasında, "İyi hâl yasası, insanların hangi davranışlarının veya ifadelerinin kendilerine karşı kullanılabileceği konusunda güvensizlik yaratıyor. Bu durum hukuk devletini ve kanun önünde eşitlik ilkesini zedeliyor" denildi.

Hükümet yasayı nasıl savunuyor?

2022 seçimlerini göçü azaltma ve suçla mücadele vaatleriyle kazanan İsveç hükümeti ise düzenlemeyi kararlılıkla savunuyor. Hükümet yetkilileri, suç işleyen ya da toplumsal kurallara uymayan kişilerin ülkede kalmasının garanti edilemeyeceğini belirtiyor. Göç Bakanı Johan Forssell, mart ayında yasa tasarısını tanıtırken, "Doğru olanı yapmak için çaba göstermeyen hiç kimse ülkede kalmayı garanti görmemeli" ifadelerini kullanmıştı. Bu yasa, İsveç'in son yıllarda uygulamaya koyduğu en sert göç düzenlemelerinden biri olarak kayıtlara geçti.