İstanbul’a da umut: Malatya’da dünyada bir ilk, 8’li çapraz karaciğer nakli

Malatya İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, dünya tıp tarihine geçen bir operasyona imza attı. Enstitü, kuruluşunun 25. Yıl dönümünde, eş zamanlı olarak 8 farklı canlı verici ve 8 farklı alıcı arasında “8’li çapraz karaciğer nakli” gerçekleştirdi. Bu devasa tıbbi organizasyon, dünyada bir ilk olarak kayıtlara geçti.

Operasyonun en kritik parçası, Boston College’da görev yapan Türk ekonomi profesörleri Prof. Dr. Tayfun Sönmez ve Prof. Dr. Utku Ünver tarafından geliştirilen özel bir algoritmaydı. Prof. Dr. Sönmez, vefat eden eşi Banu Bedestenci Sönmez’in adını verdiği bu yazılımı Malatya’daki enstitüye hibe etti. Algoritma, kendi vericisiyle uyuşmayan yüzlerce hasta ve donör çiftinin kan gruplarını, doku analizlerini ve karaciğer hacimlerini saniyeler içinde tarayarak milyonda bir ihtimalleri çözüyor ve aileleri dev bir zincir halinde eşleştiriyor.

8’li çapraz karaciğer nakli nasıl gerçekleşti?

Operasyonla ilgili açıklamalarda bulunan İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sezai Yılmaz, rekor peşinde olmadıklarını vurguladı. Yılmaz, “Çoklu çaprazların insanların bir organa ulaşması için ne kadar önemli bir buluş olduğu biliniyordu. Dünyada ikili, üçlü çaprazlar yapılıyor ama dörtlü, beşli, altılı, yedili sadece Malatya’da yapılmıştı. Sekizli çapraz da dünyada bir ilk. Amacımız hastaları yaşatmak” dedi. Operasyon geçiren 16 hastanın ve vericinin tamamen sağlıklı olduğu bildirildi.

İstanbul’da organ nakli bekleyen binlerce hasta için bu gelişme büyük bir umut kaynağı oldu. Türkiye’nin dört bir yanından gelen hastaların tedavi edildiği Malatya’daki bu başarı, İstanbul’daki sağlık merkezlerine de ilham veriyor. Uzmanlar, çapraz nakil modelinin yaygınlaşmasıyla İstanbul’da organ bekleyen hastaların da bu tür operasyonlardan faydalanabileceğini belirtiyor.

Amerikalı bilim insanları inanamadı

İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, operasyonun dünyada yarattığı şaşkınlığı anlattı. Akpolat, “Daha önce yedili çapraz naklimizi Amerika’da prestijli bir tıp dergisine gönderdiğimizde, hakemler bunun mümkün olamayacağını söyleyerek hastanemizin mimari projesini istediler. Projeyi gönderdikten sonra yayını kabul ettiler. Dünya bu kapasiteye inanmakta zorlanıyor” ifadelerini kullandı. Enstitü, eş zamanlı olarak 16 ameliyathaneyi aynı anda çalıştırabilecek bir altyapıya sahip.

Bu tarihi operasyon, sadece Malatya için değil, İstanbul ve tüm Türkiye için de bir gurur kaynağı oldu. Organ nakli bekleyen hastalar için umut ışığı olan bu gelişme, Türk tıbbının geldiği noktayı gözler önüne seriyor.