İstanbul'da Çocuk Sahibi Olmak Zorlaştı: Giderler Üç Yılda Katlandı

İstanbul'da yaşayan ailelerin temel giderleri son üç yılda yüzde 555'e varan oranlarda arttı. Özellikle kira, gıda ve eğitim gibi temel ihtiyaçlardaki fiyat artışları, aile bütçelerini ciddi şekilde zorluyor. TÜİK verilerine göre, 2026'nın ilk çeyreği itibarıyla harcamalar 2025 fiyatlar genel seviyesinin yüzde 30 üzerinde seyrediyor.

İstanbul'da Ailelerin Temel Giderleri Neden Arttı?

Türkiye genelinde doğum oranlarının azalmasıyla birlikte, iktidarın "Aile ve Nüfus On Yılı" (2026-2035) ilan etmesine rağmen, ailelerin ekonomik koşulları her geçen yıl kötüleşiyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, doğurganlık hızının 2024'te 1.48'e düştüğünü ve 2025'te daha da gerilediğini belirterek, teşviklerle riskleri azaltmaya çalıştıklarını ifade etti. Ancak İstanbul'daki aileler, artan giderler karşısında çocuk sahibi olma konusunda endişe duyuyor.

TÜİK verilerine göre, İstanbul'da bir ailenin barınma için ödemesi gereken kira, 2023 Mart ayında 20.33 endeks değerindeyken, 2026'nın aynı ayında yüzde 554.6 artışla 133.08'e yükseldi. Gıda fiyatlarında da benzer artışlar yaşandı. Et endeksi yüzde 235.19, meyve endeksi yüzde 270.74, balık endeksi ise yüzde 221.04 arttı. Süt, peynir ve yumurta grubundaki yüzde 134.80'lik artış, sağlıklı beslenme sepetini dahi karşılanamaz hale getirdi.

Eğitim ve Çocuk Bakım Masrafları İstanbul'da Katlandı

İstanbul'da yaşayan ailelerin en çok zorlandığı konulardan biri de eğitim masrafları. Okul öncesi eğitim hizmetleri yüzde 459.55, çocuk bakım hizmetleri yüzde 417.35 zamlandı. İnternet erişim hizmetleri yüzde 359.03, okul servisleri yüzde 370.2, kitaplar ise yüzde 200 pahalandı. Spor faaliyetleri gibi çocukların gelişimini destekleyici aktiviteler de önemli ölçüde arttı.

Sigortacı Yılmaz Şimşir, "2021’den sonra her şey çok zorlaştı. Büyük kızımın eğitim ve etkinliklerine verdiğimiz katkıyı ne yazık ki küçük oğlumuza sunamıyoruz" diyerek yaşadığı zorlukları dile getirdi. Öğrenci Veli Derneği Başkanı Ömer Yılmaz ise, "Günlük minimum harçlık tutarı 250 TL’yi temin edemeyen çocuklar gün boyu okulda aç susuz. Masraflar ödenemez bir boyuta ulaştı ve birçok veli çocuklarını çalıştırmak zorunda kalıyor" şeklinde konuştu.

Makine Mühendisi Burak Barkınay da özel okul ücretinin 360 bin TL’den 550 bin TL’ye çıkacağını belirterek, "Bir lego beş sene önce 1450 TL iken şimdi 27 bin TL. MEB’in yaptığı seviye tespit sınav ücretleri bile yüzde 80 artarken hiçbir sabit gelirlinin ücreti yüzde 30’un üzerinde artmadı" dedi.

İstanbul'da yaşayan aileler için ekonomik koşulların zorlaşması, çocuk sahibi olma ve çocukların gelişimini destekleme konusunda büyük engeller yaratıyor. Artan giderler karşısında ailelerin alım gücünün korunması ve desteklenmesi büyük önem taşıyor.

İstanbul'da Yaşayan Aileler İçin Öneriler

İstanbul'da yaşayan aileler, artan giderler karşısında bütçelerini daha dikkatli yöneterek ve çeşitli tasarruf yöntemlerine başvurarak rahatlayabilirler. Örneğin, toplu taşıma kullanmak, indirimli ürünleri takip etmek, evde yemek yapmak gibi yöntemlerle giderleri azaltmak mümkün. Ayrıca, belediyelerin ve sivil toplum kuruluşlarının sunduğu desteklerden de faydalanılabilir.