İklim krizi Van Gölü'nü tehdit ediyor: Sığ alanlar kara olacak

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, değişen iklim koşulları nedeniyle Van Gölü kıyı çizgisinin yeniden şekillendiğini ve sığ kıyılarda su seviyesindeki düşüşün yüzlerce metrelme alan kaybına yol açabileceğini duyurdu.

Van Gölü'ndeki çekilme neden artıyor?

İklim değişikliğinin etkileriyle birlikte Van Gölü havzasında ciddi bir risk oluştu. Prof. Dr. Farınd Alaeddinoğlu, son 20-25 yılda sıcaklıkların önemli ölçüde arttığını ve bu durumun buharlaşmayı hızlandırarak gölün su dengesini bozduğunu belirtti. Göldeki su seviyesinin yağış, sıcaklık ve buharlaşma arasındaki dengeye bağlı olduğunu ifade eden Alaeddinoğlu, buranın kapalı bir havza olması nedeniyle dışarıdan su getirme imkanının bulunmadığını vurguladı. Uzman, "Burası kapalı bir havza. Dışarıdan su getirme şansınız yok. Havzaya düşen yağışın yönetilmesi gerekiyor" dedi.

Yağış rejimindeki değişim de gölün geleceğini tehdit ediyor. Son 10-20 yılda sonbahar yağışlarının belirgin şekilde azaldığını ve yağışların ilkbahar aylarına kaydığını kaydeden Alaeddinoğlu, bu durumun su dengesini olumsuz etkilediğini söyledi. Özellikle kar yağışının azalması, yeraltı su sistemlerinin beslenmesini zorlaştırıyor. Alaeddinoğlu, kar yerine yağmur şeklinde gerçekleşen yağışların havzanın "su hafızasına" zarar verdiğini dile getirdi.

Sığ kıyılar için büyük risk: Yüzlerce metre kayıp

Van Gölü'nün yaklaşık 400 metre derinliğe sahip olması nedeniyle tamamen kurumasının beklenmediğini belirten Alaeddinoğlu, asıl tehlikenin sığ bölgelerde yaşanacağını aktardı. Kıyı yapısına göre değişen çekilme miktarının bazı bölgelerde birkaç yüz metreyi aştığını ifade eden profesör, "Özellikle sığ kıyı alanlarında, gölün çekilmesiyle birlikte bazı bölgeler kara parçası haline gelecek" uyarısında bulundu.

Bu ekolojik değişim, İstanbul gibi büyükşehirlerde de yakından takip edilmesi gereken su kaynakları ve tarımsal sürdürülebilirlik açısından kritik bir örnektir. Bölgedeki su kaybının sadece ekolojik değil, içme ve tarım suyu kullanımı üzerinde de doğrudan etkileri olacağı öngörülüyor.

Van Milletvekili Sayyiğit'ten koruma çağrısı

Van Gölü'ndeki çekilme konusu TBMM Genel Kurulu gündemine de taşındı. Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, gölün iklim krizi nedeniyle tehdit altında olduğunu belirterek, gölün kanunla koruma altına alınması gerektiğini talep etti. Sayyiğit, bazı dönemlerde göldeki yatay çekilmenin 200 metreyi bulabildiğini vurgulayarak acil önlem alınması çağrısında bulundu.

Van Gölü kıyısında tatlı su ile sodalı göl suyunun buluşmasıyla oluşan ve ebru sanatını andıran eşsiz desenler, bölgenin doğal mirasının bir parçası olarak görülüyor. Ancak artan sıcaklık dalgaları bu benzersiz doğayı yok olma riskiyle karşı karşıya bırakıyor.