Hürmüz'de "Özgürlük Projesi" Devam Ediyor: İran'dan Sert Tepki

ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın açılması için başlattığı 'Özgürlük Projesi' bölgede gerilimi tırmandırırken, Trump yaşanan durumu "mini savaş" olarak nitelendirdi. Çatışmaların 2-3 hafta içinde çözülebileceğini belirten Trump'ın açıklamaları, bölgedeki belirsizliği artırdı. Hürmüz Boğazı'ndaki bu gelişmelerin İstanbul ve Türkiye ekonomisi üzerindeki olası etkileri yakından takip ediliyor.

Hürmüz Boğazı'nda Neler Oluyor?

Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, Washington ve Tahran arasındaki çatışmaların çözülmesinin 2-3 hafta alacağını öngördüğünü belirtti. İran'ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük oranda "yok ettiklerini" savunan Trump, "İranlıların ihtiyacı olan şey bu; teslimiyetin simgesi olan beyaz bayrağı sallamaları gerekiyor. İran bizimle anlaşmak istiyor ve bu Tahran için en doğru adım olacak" dedi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise Hürmüz'deki operasyonun ayrı bir görev olduğunu ve geçici nitelikte olduğunu vurgularken, ABD'nin 'Epik Öfke' olarak nitelediği operasyondan bağımsız olduğunu söyledi. Hegseth, İran'ın ticari gemilere saldırması halinde 'ezici ateş gücü' ile karşılık verileceğini belirterek, İran'ın uzun süredir Hürmüz'de ticari gemileri taciz ettiğini savundu. Hegseth, "İran bu boğazı kontrol etmiyor" ifadelerini kullandı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) müttefik ülkelerle birlikte yüzlerce gemi, şirket ve sigorta firmasıyla aktif iletişim halinde olduğunu belirten Hegseth, "Boğazdan geçmek için sırada yüzlerce gemi var" dedi.

İran'dan ABD'ye Sert Tepki

İran adına Pakistan'da ABD ile yapılan görüşmelere liderlik eden Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, "Seyrüsefer ve enerji geçiş güvenliği, ABD ve müttefikleri tarafından ateşkesi ihlal ederek uygulanan abluka ile tehlikeye atılmıştır" değerlendirmesinde bulundu. Kalibaf, "Mevcut durumun sürdürülmesinin ABD için dayanılmaz olduğunu çok iyi biliyoruz, ve biz daha yeni başladık" ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, ABD'ye "kötü niyetli aktörler tarafından yeniden bataklığa sürüklenmekten sakınması" uyarısını yaptı. Arakçi, "Hürmüz'deki gelişmeler, siyasi bir krizin askeri bir çözümü olmadığını açıkça gösteriyor" derken, "Pakistan'ın nazik çabasıyla görüşmeler ilerleme kaydederken, ABD kötü niyetli aktörler tarafından yeniden bataklığa sürüklenmekten sakınmalı. BAE de öyle yapmalı. Özgürlük Projesi, Çözümsüzlük Projesidir" ifadelerini kullandı.

Körfez Ülkeleri Teyakkuzda

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid ile "İran'ın BAE'ye yönelik saldırılarını" görüştü. BAE Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin İran saldırılarını engellediğini açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Hürmüz Boğazı'nda yaşanan çatışmalarda İran'a ait 7 sürat teknesinin imha edildiğini ve "En az 10 sivil denizci öldü" dedi. Rubio, Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlattıklarını savundu.

Bu arada, Amerikan CNN kanalına konuşan İsrailli bir kaynak, İran'da enerji altyapısının ve üst düzey İranlı yetkililerin hedef olabileceğine işaret ederek, "Amaç, müzakerelerde İran'ı daha fazla taviz vermeye zorlamayı hedefleyen kısa süreli bir askeri harekat gerçekleştirmek" dedi. Orta Doğu'da ABD ordusuna ait, çoğunluğu "Boeing KC-135R Stratotanker" tipi yakıt ikmal uçaklarından oluşan hava trafiğinde dikkati çeken yoğunluk gözlendi.

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin tırmanması, İstanbul'daki enerji piyasalarını ve deniz ticaretini yakından etkileyebilir. Boğazdaki olası bir tıkanıklık, petrol fiyatlarının yükselmesine ve tedarik zincirlerinde aksamalara neden olabilir. İstanbul, Türkiye'nin ticaret merkezi olarak bu tür gelişmelerden doğrudan etkilenebilir.