Hürmüz Boğazı kapatıldı: Petrol piyasalarında endişe

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatıyla İran'daki çok sayıda hedefe yönelik "meşru müdafaa" kapsamında saldırı başlattı. Saldırılarda İran'ın gözlem, iletişim ve hava savunma altyapısı hedef alınırken, İran Devrim Muhafızları da Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerine misilleme yaptı. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması küresel enerji piyasalarında endişe yaratırken, İstanbul gibi büyük metropollerde akaryakıt fiyatlarına olası yansımaları yakından takip ediliyor.

ABD ve İran arasında karşılıklı saldırılar nasıl başladı?

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın “süregelen saldırganlığına” yanıt olarak gece saatlerinde saldırı başlattığını duyurdu. Açıklamada, vurulan hedeflerin ABD güçlerine ve uluslararası ticari gemilere tehdit oluşturduğu belirtilen askeri unsurlar olduğu ifade edildi. Başkan Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada operasyonlarda 49 Tomahawk füzesi kullanıldığını ve bazı hedeflerin başkent Tahran’a yaklaşık 65 kilometre mesafede bulunduğunu söyledi. Trump ayrıca ABD savaş uçaklarının İran hava sahasında görev yaptığını belirterek, ülkenin güneybatısındaki radar ve hava savunma sistemlerinin imha edildiğini ileri sürdü.

İran ise saldırılara doğrudan karşılık verdi. Devrim Muhafızları Ordusu, Kuveyt’teki Ali El Salim ve Ahmed El Cabir hava üsleri ile Bahreyn’deki Şeyh İsa Hava Üssü’nde toplam 18 hedefin vurulduğunu bildirdi. İran ayrıca Bender Abbas Havalimanı ile polis ve güvenlik birimlerinin de ABD saldırılarında hedef alındığını öne sürdü.

Hürmüz Boğazı neden kapatıldı ve ne anlama geliyor?

Gerilimi tırmandıran en kritik gelişme Hürmüz Boğazı’ndan geldi. İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu’l Enbiya Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı çevresine yönelik saldırılarının ardından stratejik su yolunun kapatıldığını açıkladı. Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan boğazdaki bu karar, uluslararası piyasalarda endişeyi artırdı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, bölgedeki ticari gemileri korumaya devam ettiklerini belirterek, Amerikan gözetiminde 100 milyon varilden fazla petrolün güvenli şekilde taşındığını ifade etti.

Tarafların açıklamalarında ne gibi iddialar var?

Trump, İranlı üst düzey yetkililerin kendisini arayarak saldırıların durdurulmasını talep ettiğini iddia etti. Ancak Tahran yönetimi bu açıklamayı sert bir dille reddetti. İranlı bir yetkili, Trump’ın iddiasının “tamamen yalan” olduğunu belirterek hiçbir temas kurulmadığını ve İran’ın saldırılara askeri karşılık verdiğini açıkladı. ABD Başkanı, İran’ın anlaşmayı imzalamaması halinde saldırıların daha da sertleşeceğini belirterek bombardımanın “şiddetli” şekilde süreceğini ifade etti. ABD Savunma Bakanı Hegseth de Florida’da yaptığı açıklamada, “İran kritik tesislerine bırakılacak Amerikan bombalarıyla karşı karşıya kalacak” dedi. Hegseth, diplomatik çözüm için hala fırsat bulunduğunu ancak Tahran'ın bunu değerlendirmediğini öne sürdü.

Bölgedeki son durum nedir?