Hürmüz Boğazı kapatıldı, petrol 95 doları gördü: ABD-İran savaşı

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatıyla İran genelindeki askeri gözetleme tesisleri, iletişim sistemleri ve hava savunma mevzilerini hedef alan geniş çaplı bir hava saldırısı dalgası başlattı. Operasyon kapsamında başkent Tahran'ın batısındaki Kerec, Kiş, Sirik, Minab, Bender Abbas ve İsfahan dahil en az 12 şehir ve eyalette patlamalar meydana geldi. Trump, saldırı emrinin müzakerelerin yavaş ilerlemesi ve İran'ın süreci uzatması nedeniyle verildiğini belirterek, operasyonda 49 Tomahawk füzesinin kullanıldığını ve bazı hedeflerin Tahran'a sadece 64 kilometre mesafede olduğunu açıkladı.

İran tarafının anlaşmaya yanaşmaması durumunda bombardımanın süreceği mesajını veren Trump, İran makamlarının doğrudan görüşme iddialarını yalanlaması üzerine gerilim daha da tırmandı. İran Merkezi Askeri Komutanlığı, ABD saldırılarına misilleme olarak küresel petrol taşımacılığının en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapatıldığını duyurdu. Boğazdan geçmeye çalışan her geminin hedef alınacağı uyarısının ardından, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri kuralları ihlal ettiği gerekçesiyle iki gemiyi vurdu.

Petrol fiyatları nasıl etkilendi?

Hürmüz Boğazı'nın kapatılması küresel enerji piyasalarında anında dalgalanmaya neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,47 artarak 95,40 dolara, ABD Batı Teksas Tipi (WTI) ham petrolünün varil fiyatı ise yüzde 2,89 yükselişle 92,63 dolara ulaştı. Uzmanlar, boğazın kapalı kalması durumunda petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulunuyor. İstanbul gibi büyük bir metropolde akaryakıt fiyatlarının doğrudan etkilenmesi beklenirken, vatandaşların pompaya yansıyacak zamları yakından takip etmesi gerekiyor.

İran ABD üslerine nasıl misilleme yaptı?

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD saldırılarına karşılık bölgede Amerikan askerlerinin konuşlu olduğu askeri üslerdeki 18 kritik tesise yönelik iki dalgalı misilleme saldırısı düzenledi. Gerilimin tırmanması üzerine Kuveyt, hava sahasını geçici olarak sivil uçuşlara kapattı ve füzeler ile insansız hava araçlarına (İHA) karşı savunma sistemlerinin devreye girdiğini açıkladı. Bölge ülkelerinden Bahreyn'de de hava saldırısı sirenleri çalarken, halka güvenli sığınaklara geçmeleri çağrısı yapıldı. Irak'taki ABD Büyükelçiliği ise vatandaşları için yüksek düzeyde güvenlik uyarısı yayımladı.

Husiler ve Lübnan cephesinde durum ne?

Yemen'deki Husiler, ABD'nin İran'a yönelik askeri eylemlerinin küresel tedarik zincirleri, uluslararası ticaret ve enerji piyasaları üzerinde ciddi sonuçlar doğuracağını ve küresel ekonomik istikrarı tehdit ettiğini açıkladı. Husilerin Dışişleri Bakanlığı, askeri saldırıların İran halkının direnişini kıramayacağını ve ABD'yi stratejik bir çıkmaza sürükleyeceğini belirtti. Bölgesel krizin bir diğer ayağında İsrail ordusu, Lübnan'dan fırlatılan füzeler nedeniyle ülkenin kuzeyindeki birçok yerleşim yeri için sığınak alarmı verdi. Güney Lübnan'da operasyon yürüten İsrail askerlerinin yakınına iki füzenin düştüğü, olayda can kaybı ya da hasar