Hukukçular uyardı: Alkol görseli paylaşmak suç değil

Sosyal medya hesaplarından alkollü içki görseli paylaşan vatandaşlara kesilen 82 bin 244 liralık idari para cezaları, hukuk dünyasında büyük bir tartışma başlattı. Uygulamanın 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'na dayandırıldığı görülürken, hukukçular bu durumun ifade özgürlüğü ve hukuk güvenliği ilkeleriyle çeliştiğini savunuyor.

Alkol paylaşımına kesilen cezaların yasal dayanağı nedir?

Cezalara temel teşkil eden 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu’nun 6'ncı maddesi, alkollü içkilerin her ne suretle olursa olsun reklamının ve tüketicilere yönelik tanıtımının yapılamayacağını hükme bağlıyor. Aynı madde kapsamında ürünlerin kullanımını veya satışını özendiren kampanya, promosyon ve etkinlikler de yasak kapsamında yer alıyor. 2026 yılı itibarıyla bu yasağa aykırı hareket edenlere uygulanabilecek idari para cezaları 103 bin 207 liradan başlayarak 4 milyon 130 bin 222 liraya kadar çıkabiliyor.

İstanbul ve çevresindeki sosyal medya kullanıcıları da dahil olmak olmak üzere, kişisel paylaşımların "reklam" olarak nitelendirilmesi durumunda benzer yüksek maliyetli yaptırımlarla karşılaşma riski bulunuyor.

Hukukçular bu uygulamaya nasıl bakıyor?

Avukat Uğur Poyraz, Cumhuriyet gazetesine yaptığı açıklamada, mevcut uygulamanın ceza hukuku anlamında bir suç oluşturmadığını belirtti. Poyraz, "Alkollü içkiyi özendirme, övme veya toplumu kötü alışkanlıklara yönlendirme gibi gerekçelerle olmayan bir suç oluşturulmaya çalışılıyor. Ceza hukuku bakımından böyle bir suç yok. Koşulları bulunuyorsa en fazla idari yaptırım tartışılabilir" dedi.

Eşitlik ve hukuk güvenliği ilkesi tehlikede mi?

Cezaların kişiden kişiye değişmemesi gerektiğini vurgulayan Poyraz, uygulamanın öngörülebilir olmadığını savundu. Paylaşımların yapan kişinin siyasi görüşüne göre farklı değerlendirilmesinin hukuk devletiyle bağdaşmayacağını belirten avukat, "Aynı paylaşımı bir başkası yaptığında sorun görülmüyor, başka biri yaptığında yaptırım uygulanıyor. Bir fiil hukuka aykırıysa bunun herkese eşit biçimde uygulanması gerekir. Kişilere göre değişen bir yaptırım düzeni hukuk güvenliğini ortadan kaldırır" ifadelerini kullandı.

Poyraz ayrıca, bu tür yüksek miktarlı cezaların sadece ceza alan kişileri değil, tüm sosyal medya kullanıcıları üzerinde caydırıcı ve baskılayıcı bir etki yarattığına dikkat çekti. Konuyla ilgili daha önce Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın yaptığı bir paylaşım da kamuoyunda tartışma konusu olmuştu.