ABD merkezli The New York Times gazetesi, İsrail’in İran’a yönelik son saldırılarının ardından Hazar Denizi’nin Rusya ile İran arasındaki stratejik öneminin arttığını yazdı. Haberde, Batı yaptırımları altında bulunan iki ülkenin, hem ticari hem de askeri sevkiyatlarda Hazar hattını giderek daha yoğun kullandığı belirtiliyor. Bu durum, İstanbul gibi ticaretin kalbi olan bir şehir için de yeni fırsatlar ve riskler anlamına gelebilir.
İran ve Rusya Neden Hazar Rotasını Tercih Ediyor?
Gazeteye konuşan ABD'li yetkililer, Rusya’nın Hazar Denizi üzerinden İran’a insansız hava aracı parçaları gönderdiğini öne sürdü. İsmi açıklanmayan yetkililer, bu sevkiyatların İran’ın son çatışmalarda kaybettiği drone kapasitesini yeniden inşa etmesine yardımcı olduğunu savundu. İran Gıda Sanayicileri Birliği Başkanı Mohammad Reza Mortazavi’nin açıklamasına göre, temel gıda ithalatı aktif biçimde Hazar rotasına kaydırılıyor. Rus liman verileri ve ticaret yetkililerinin açıklamaları da Hazar’daki taşımacılık hacminin son aylarda hızlı biçimde arttığını gösteriyor.
Hazar Denizi'nin Avantajları Neler?
Haberde, Basra Körfezi’nin aksine ABD’nin Hazar Denizi’nde gemileri durdurma veya denetleme yetkisine sahip olmadığına dikkat çekiliyor. Çünkü bölgeye yalnızca kıyıdaş beş ülkenin erişimi bulunuyor. Paris merkezli Sciences Po öğretim üyesi Nicole Grajewski, “Yaptırımlardan kaçmak ve askeri sevkiyat yapmak için ideal bir yer düşünülürse, Hazar tam olarak böyle bir bölge” değerlendirmesinde bulunuyor. RusIranExpo Başkanı Alexander Sharov ise Hazar’daki kargo hacminin bu yıl iki katına çıkabileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Hazar Denizi Ne Anlama Geliyor?
Moskova ile Tahran’ın yaklaşık 20 yıldır Baltık Denizi’nden Hint Okyanusu’na uzanan 7 bin 200 kilometrelik bir ticaret koridoru oluşturmayı planladığı belirtiliyor. Projeyle Batı kontrolündeki ticaret yollarının bypass edilmesi hedefleniyor. Bu durum, Türkiye’nin de bölgesel ticaret dinamiklerindeki rolünü yeniden değerlendirmesine neden olabilir. İstanbul, bu yeni ticaret rotasında önemli bir lojistik merkez haline gelebilir.






