İstanbul'da Gençler Arasında Dopamin Siteleri Yaygınlaşıyor mu?
Güney Kore'de gençler arasında, günlük stres ve yalnızlık hissini hafifletmek amacıyla kullanılan "dopamin siteleri" adı verilen internet platformları giderek yaygınlaşıyor. Kullanıcılara gerçek bir deneyimi taklit ederek kısa süreli rahatlama sağlayan bu siteler, özellikle Z kuşağının ilgisini çekiyor. Bu yeni trendin İstanbul gibi büyük şehirlerde yaşayan ve benzer stres faktörleriyle karşılaşan gençler arasında da benzer bir ilgi görmesi bekleniyor.
Sanal Siparişlerle Gerçeklik Simülasyonu
The Kore Times'ın haberine göre, 25 yaşındaki bir ofis çalışanı olan Kim, gece geç saatlerde yemek siparişi vermeyi düşünmediği halde bir yemek teslimat uygulamasını taklit eden internet sitesine girerek menüleri inceliyor, ürünleri sepetine ekliyor ve sipariş verme sürecini simüle ediyor. Kim, bu alışkanlığının hem geç saatlerdeki yemek isteğini bastırmasına hem de harcamalarını kontrol altında tutmasına yardımcı olduğunu belirterek, "Gerçekten sipariş vermişim gibi hissediyorum. Bir şey satın almıyorum" dedi. Bu sahte sipariş deneyimi, kullanıcılarda sanki paraları varmış gibi sahte bir algı oluşturularak dopamin salgılamaları amaçlanıyor.
Bu tür platformlarda kullanıcılar menüleri inceleyebiliyor, ürün seçebiliyor ve sanal alışveriş sepeti oluşturabiliyor ancak sipariş tamamlanamıyor. Bazı sitelerde teslimat süreleri ve kullanıcı puanları gibi detayların da yer alması, deneyimi gerçek uygulamalara daha da yakınlaştırıyor. Kullanıcılar, bu sitelerin cazibesini, sipariş verme hissini herhangi bir maliyete katlanmadan yaşayabilmelerine bağlıyor.
Sanal Molalar ve Asosyallik Endişeleri
Benzer şekilde, Korece'de "sigara molası" anlamına gelen argo bir ifadeden adını alan başka bir internet sitesi de kullanıcılarına ortak mola deneyimi sunuyor. Sitede bir "başlat" düğmesi ve o anda çevrimiçi olan kullanıcı sayısı görüntüleniyor. Anonim kullanıcılar, "Bugün de bir şekilde günü geçiriyorum" veya "Eve gitmek istiyorum" gibi mesajlar paylaşarak platformu adeta sanal bir dinlenme odasına dönüştürüyor. Uzmanlar, bu eğilimin gençler arasında giderek artan stres, tükenmişlik hissi ve geleceğe yönelik belirsizliklerle bağlantılı olduğunu değerlendiriyor. Ancak bu tarz sitelerin, insanları asosyalliğe yöneltmesi nedeniyle tepki çektiği de vurgulanıyor.
İstanbul'da da özellikle genç nüfusun yoğun olduğu semtlerde (Beşiktaş, Kadıköy, Şişli gibi) benzer stres ve yalnızlık hisleriyle başa çıkma arayışında olan bireylerin, bu tür sanal deneyimlere ilgi göstermesi olası görünüyor. Kentin hızlı temposu ve dijitalleşen yaşam tarzı, bu tür platformların Türkiye'deki yayılımını hızlandırabilir.
Yazar
İstanbul sokaklarının nabzını tutan Elif Polat, mahalle hikâyelerinden vatandaşın günlük yaşamına kadar şehrin insanına dokunan haberleri yazıyor.