"Gavur Çin" ifadesi davalık oldu: TRT'ye tazminat talebi

Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan Uygur Türkü Mahmut Yakup, TRT 1 ekranlarında yayımlanan “Mehmed: Fetihler Sultanı” dizisinin 66'ncı bölümündeki tarihsel hatalar gerekçesiyle TRT Genel Müdürlüğü'ne 1 milyon lira manevi tazminat davası açtı. Yakup, daha önce gönderdiği ihtarnamedeki özür ve düzeltme taleplerinin karşılanmaması üzerine yapımcı ve senarist hakkında da suç duyurusunda bulundu.

Dizideki "tarihsel hata" iddiası yargıya taşındı

Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'na sunulan dilekçede, dizinin 6razında yer alan tarihsel çelişkiler ve ifadeler hukuki incelemeye tabi tutuluyor. Mahmut Yakup adına hazırlanan dilekçede, yapımcı Eyüp Gökhan Özekin ile senarist Ozan Bodur şüpheli olarak gösterildi. Suç duyurusunda; halkı kin ve düşmanlığa tahrik, aşağılama (TCK 125) ve halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçlarının araştırılması talep edildi.

Dava konusu olan sahnelerde, dizinin 66'ncı bölümünde Yarkand Hanlığı'ndan bir heyetin 1451-1481 yılları arasında hüküm süren Fatih Sultan Mehmed'i ziyaret ettiği anlatılıyor. Ancak Yakup, heyet sözcüsü olarak gösterilen Ali Şir Nevai'nin Yarkand Hanlığı ile tarihsel bağının bulunmadığını ileri sürüyor. İstanbul ve çevre illerde de geniş kitlelerce izlenen bu tarihi yapımın, gerçek dışı bilgilerle toplumu yanıltabileceği savunuluyor.

"Gavur Çin" ifadesi ve aşağılayıcı tasvir iddiaları

Dilekçede ayrıca dizide geçen “gavur Çin” ifadesine dikkat çekildi. Yakup, bu nitelemenin Çin halkına yönelik dini farklılıklar üzerinden aşağılayıcı bir unsur oluşturup oluşturmadığının incelenmesini istedi. Sahnelerde Çin'in "erkinileri köleleştireceği, kadınları cariye yapacağı ve bölgede korku bulunduğu" yönündeki anlatımların da ırk veya din temelinde bir aşağılama olup olmadığının bilirkişi heyeti tarafından değerlendirilmesi talep edildi.

Tazminat talebinin gerekçesi: İhtarnamenin cevapsız kalması

Mahmut Yakup, daha önce TRT ve yapım ekibine ihtarname göndererek tarihsel hataların düzeltilmesini ve yazılı özür yayımlanmasını istemişti. Ancak TRT Genel Müdürü Muhammed Ziyad Varol tarafından gönderilen ihtarnamelerin ardından 13 Temmuz 2026 tarihinde sürenin dolmasına rağmen taleplerin yerine getirilmediği belirtildi. Bu durum üzerine Yakup, yaşadığı "büyük üzüntü ve manevi yıpranma" nedeniyle TRT'den 1 milyon TL tazminat talep etti.

Konuyla ilgili Çin Vatandaş ve Çin Şirketleri Hukuki Hak ve Menfaatlerini Koruma ve Yardımlaşma Derneği (ÇHD) Başkanı Zhao Yue ise sürecin iki ülke ilişkilerini etkilemeyeceğini belirterek, "Başlatılan hukuki girişimler Türkiye’ye veya Türk halkına karşı atılmış adımlar değildir. Amaç, tarihî gerçeklerle bağdaşmadığı düşünülen ifadelerin hukuk çerçevesinde değerlendirilmesini sağlamaktır" dedi.

Yargılama sürecinde Çin Sosyal Bilimler Akademisi Tarih Enstitüsü'nün hazırladığı uzman raporları ve dizi kayıtlarının delil olarak incelenmesi bekleniyor.