Ekonomik D-Günü başladı: Trump tüm kanalları kapatıyor
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, İran ile ticari veya finansal bağlarını sürdüren tüm ülkeleri hedef alan "ekonomik D-Günü" operasyonunu başlattığını duyurdu. Trump, herhangi bir ülke ismi vermemekle birlikte, bu hamlenin bugüne kadar yürütülen en ezici ekonomik operasyon olduğunu ifade etti.
Trump'ın hedefinde hangi finansal faaliyetler var?
Trump, Çarşamba akşamı yaptığı açıklamada İslam Cumhuriyeti'nin ABD ile anlaşmaya varmada başarısız olduğunu belirterek, İran'a can damarı olan her türlü kurumun devasa yaptırımlarla karşılaşacağını söyledi. Trump, petrol kaçakçılığı, takas hatları, nakit transferleri, döviz büroları, gemi sicilleri ve parayan şirketler dahil olmak üzere tüm faaliyetlerin derhal durması gerektiğini vurguladı.
ABD Hazine Bakanlığı ve Pentagon tarafından Nisan ayında duyurulan "Ekonomik Öfke Operasyonu" kapsamında, İran'dan yapılan ihracatı durdurmak amacıyla bir deniz ablukası da uygulanıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de geçtiğimiz hafta, ABD'nin İran'a karşı dünyada benzeri görülmemiş bir ekonomik tecrit uygulayacağını onaylamıştı.
Bölgesel gerilim ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin kararı
Bu sert açıklamalar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı'nın İran'dan gelen iki balistik füzenin denize düştüğünü duyurmasının ardından geldi. BAE, İran'ın deniz trafiğini hedef alan saldırılar nedeniyle İran ile olan tüm finansal ve ekonomik bağlarını kopardığını açıkladı. İranlı kuruluşların para transferleri için Dubai'deki finans sistemini kullandığı bilinen bölgede, bu karar ekonomik dengeleri sarsabilir.
Çin'in Shandong eyaletindeki "demlik" olarak adlandırılan bağımsız petrol rafinerilerine yönelik yaptırımlar devam ederken, Trump'ın Umman ile yürütülen müzakerelere engel olunması durumunda ülkeyi bombalamakla tehdit ettiği iddia edildi. İstanbul ve bölgedeki enerji piyasalarını doğrudan etkileyebilecek olan Hürmüz Boğazı'ndan dünyadaki ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık yüzde 20'si geçmektedir.
Kasım ayındaki ABD ara seçimleri öncesinde ekonomik baskı altındaki Trump, küresel enerji fiyatlarındaki artışın Amerikalı tüketicilere mali yük getirmesini engellemeye çalışıyor. Bölgedeki krizin derinleşmesi, İstanbul merkezli enerji ticaretini ve küresel petrol arz güvenliğini kritik seviyeye taşıyabilir.
Yazar
Hakan Aydın, İstanbul siyasetini ve yerel yönetimleri yakından takip eden deneyimli muhabir. Belediye gündeminden şehir politikalarına kadar kente dair haberleri ilk elden aktarıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Trump'ın "ekonomik D-Günü" tam olarak neyi kapsıyor?+
Trump bu terimi, İran ile iş yapan banka, şirket, havalimanı veya kamu kurumlarının ağır yaptırımlara maruz kalacağı bir süreci tanımlamak için kullanıyor. Operasyon; petrol kaçakçılığı, döviz büroları ve paravan şirketler üzerinden yürütülen tüm finansal trafiğin kesilmesini hedefliyor.
Bu krizin küresel enerji fiyatlarına etkisi ne olabilir?+
Hürmüz Boğazı, dünyadaki ham petrol ve LNG akışının yüzde 20'sine ev sahipliği yapıyor. Bölgedeki çatışmaların artması ve deniz ablukası uygulamaları, küresel enerji arzını kısıtlayarak petrol fiyatlarının yükselmesine neden olabilir.
Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) tutumu nasıl değişti?+
BAE Savunma Bakanlığı, İran'dan gelen balistik füzelerin denize düştüğünü bildirdi. Bu saldırıların ardından BAE, İran ile olan tüm finansal ve ekonomik bağlarını kopardığını resmi olarak duyurdu.
