Didyma Edebiyat Günleri Apollon Tapınağı’nda başladı

Didim Belediyesi ve Livaneli Vakfı işbirliğiyle düzenlenen Didyma V. Uluslararası Akdeniz Edebiyat Günleri, antik dünyanın en önemli kehanet merkezlerinden biri olan Apollon Tapınağı’nda başladı. “Düşünce, yaratı, demokrasi” temasıyla gerçekleştirilen etkinlikte konuşan ünlü yazar ve müzisyen Zülfü Livaneli, Mustafa Kemal Atatürk’ü Cumhuriyeti ayakta tutan “kilit taşı” olarak tanımladı. İstanbul’dan ve Türkiye’nin dört bir yanından kültür sanatseverlerin ilgi gösterdiği festival, Akdeniz’in ortak kültürel mirasına ışık tutuyor.

Didyma Edebiyat Günleri’nde açılış konuşmaları ne mesaj verdi?

Açılış konuşmasını yapan Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, gecenin ruhunu “Aklın büyük yolculuğunun başladığı topraklardayız” sözleriyle di. Gençay, Apollon Tapınağı’nın hemen yanı başındaki Miletos’ta, Thales ile birlikte insanların ilk kez doğayı tanrıların kaprisleriyle değil, akılla açıklamaya çalıştığını hatırlattı. Eski Dışişleri Bakanı Murat Karayalçın da konuşmasında bu coğrafyanın yüzyıllar boyunca felsefenin, bilimin ve edebiyatın merkezi olduğunu belirterek, özgür düşüncenin gelişmesi için baskıdan uzak bir toplumsal ortamın önemine dikkat çekti.

Zülfü Livaneli neden Atatürk’ü ‘kilit taşı’na benzetti?

Zülfü Livaneli, konuşmasında Apollon Tapınağı ile Miletos arasındaki sembolik karşıtlığa işaret etti. Bir yanda vahiy ve inanç merkezleri, diğer yanda doğayı ve evreni insan aklıyla anlamaya çalışan düşünürler olduğunu söyleyen Livaneli, Miletos’ta başlayan sorgulama geleneğinin, yüzyıllar sonra Avrupa Aydınlanması’na kadar uzanan uzun bir yolun ilk adımı olduğunu vurguladı. Konuşmasının devamında Cumhuriyetin kurucu değerlerine de değinen Livaneli, “Mustafa Kemal Atatürk, büyük bir yapıyı ayakta tutan kilit taşıydı” ifadelerini kullandı. Livaneli’ye göre Cumhuriyet, toplumun ortak yaşamını bir arada tutan temel unsur olarak kalmaya devam ediyor.

Festivalde hangi etkinlikler yer alıyor?

Güneş Apollon Tapınağı’nın sütunlarının arkasında kaybolurken sahneye Yunan sanatçı Betty Harlafti ve Ferhat Livaneli Orkestrası çıktı. Müziğin dili farklıydı ama verdiği mesaj aynıydı: Akdeniz, yalnızca denizlerle değil, ortak kültürle, ortak bellekle ve ortak değerlerle birbirine bağlı bir coğrafya. Festival boyunca söyleşiler, atölye çalışmaları ve edebiyat söyleşileri düzenlenecek. Etkinlik, düşünce özgürlüğü ve demokrasi kavramlarını merkeze alarak, katılımcılara ilham vermeyi hedefliyor. İstanbul’dan festivale katılan bir edebiyatsever, “Böylesine tarihi bir mekânda, bu kadar anlamlı bir temayı dinlemek insana umut veriyor” dedi.