Cumhuriyet yazarı Dr. Erdal Atabek, ölümünün 2. Yılında anılıyor

Cumhuriyet gazetesi yazarı Dr. Erdal Atabek, vefatının ikinci yılında saygı ve özlemle anılıyor. Yaşamını sağlık hakları mücadelesine ve Cumhuriyet devrimlerine adayan Atabek, 31 Mayıs 2024 tarihinde aramızdan ayrılmıştı. Atabek'in nahifliği, kararlılığı ve devrimciliği, ölümünün ardından da yol göstermeye devam ediyor.

Dr. Erdal Atabek Kimdi? Hayatı ve Eserleri

1930 yılında Adapazarı’nda doğan Erdal Atabek, Kabataş Erkek Lisesi’ni birincilikle bitirdikten sonra 1954’te İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Akademik kariyerine İÜ Tıp Fakültesi Fizyoloji Enstitüsü’nde asistan olarak başlayan Atabek, iç hastalıkları ve psikosomatik hastalıklar alanlarında uzmanlaştı. Düşün hayatına 1965’te Milliyet gazetesi ile adım atan Atabek, 1966 yılında Cumhuriyet gazetesinde düzenli olarak yazmaya başladı ve bu gazete, yaşamının sonuna kadar mücadele alanı oldu.

Dr. Atabek, Türk Tabipleri Birliği Başkanlığı (1965), beş yıllık kalkınma planlarında özel ihtisas komisyonu başkan ve üyelikleri (1972-1978), Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü (1975), Sosyal Güvenlik Bakanlığı İlk Müsteşarlığı (1976) gibi önemli görevlerde bulundu. Almanya, İsveç, Danimarka, Hollanda gibi ülkelerde aile, gençlik ve kültür konferansları veren Atabek, Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nde iletişim eğitmenliği (1994) ve Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde sosyal psikoloji öğretim görevlisi (1996) olarak da çalıştı. 2022 yılında Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği’nin (YKKED) Aydınlanma Onur Ödülü’ne layık görüldü.

Atabek'in Cumhuriyet Gazetesi'ndeki Yeri

Erdal Atabek, Cumhuriyet gazetesindeki yazılarıyla ve Cumhuriyet TV’deki "Neden ve Nasıl" ile "Yaşamdan Sorular" programlarıyla geniş kitlelere ulaştı. Sağlık durumunun kötüleştiği son dönemde bile her hafta gazeteye gelerek çalışanlarla vakit geçirmeye özen gösteren Atabek, "İyi bir okuyucu olmak kadar iyi bir düşünür olmak da önemli" diyordu. Vasiyeti üzerine cenaze namazı, gazetenin Mecidiyeköy’deki binasına en yakın olan Şişli Camisi’nde kılındı.

Atabek'in başlıca eserleri arasında "Alkol ve İnsan", "İnsan Sıcağı", "Sözüm Sanadır", "Kışkırtılmış Erkeklik Bastırılmış Kadınlık", "Kuşatılmış Gençlik", "Gençlik Duvarları Yıkıyor", "Kırmızı Işıkta Yürümek", "Cinsellikten İkmale Kalmak", "Kendi Yurdunda Sürgünsün", "Belki de Sensin", "Hayatımız ve Değerlerimiz", "Bizim Duygusal Zekamız", "Çocuklar Büyükler ve Tavşanlar", "Erken Büyüyen Çocuklar", "Modern Dünyada Değişen Değerler", "Gençlik ve Sıpa Koleje Gidiyor", "Dürüstlük Sevgili Çocuğum" bulunmaktadır.

Barış Davası ve Laiklik Vurgusu

1977 yılında kurulan Barış Derneği’nin kurucuları arasında yer alan Atabek, 12 Eylül döneminde derneğin hedef alınmasıyla yargılandı ve yaklaşık 40 ay cezaevinde kaldı. Atabek, laikliğin önemini şu sözlerle vurguluyordu: "Bir parti başkanı, bir başkan adayı, bir kuruluş, bir vatandaş ‘Önce laiklik’ demiyorsa Cumhuriyeti anlamamış demektir, demokrasiden yana olamaz, uygarlığın yolunda değildir. Çünkü laiklik; yani akılcılık, yani yaşamına kendi özgür iradesiyle karar verebilme yolu; Cumhuriyetin de, demokrasinin de, uygarlığın da temelidir. Laiklik, bir toplumun niteliğinin turnusol kâğıdıdır. Laiklik, bir toplum yaşamının uygarlık testidir."

Atabek'in "Barış, uğrunda mücadele edilmesi gereken en kutsal değerlerden birisidir. Ama bu barış 'teslim olarak değil', 'eşit koşullarla sağlanan' bir hedef olduğu zaman değerlidir" sözleri, onun mücadeleci ruhunu yansıtmaktadır.

Dr. Erdal Atabek'in mirası, Cumhuriyet'in 100. Yılında laiklik, bağımsızlık ve aydınlanma idealleriyle yaşamaya devam ediyor. Atabek'in düşünceleri ve eserleri, gelecek nesillere ilham vermeyi sürdürecektir.