AYM kararları ve basın özgürlüğü teklifleri raflarda tozlanıyor
TBMM Genel Kurulu, yeni çözüm süreci kapsamında 5 Ağustos'ta Meclis Başkanlığı'na sunulan Çerçeve Yasa'yı 10 Ağustos tarihinde partilerin yüksek oy oranıyla kabul etti. Ancak, tüm siyasi partilerin ortak imzasıyla hazırlanan demokratikleşme önerilerine ilişkin yasa teklifleri uzun süredir Meclis komisyonlarında bekletiliyor. İstanbul ve çevre illerdeki sivil toplum kuruluşlarını da yakından ilgilendiren bu hukuki durgunluk, temel hak ve özgürlüklerin geliştirilmesi yönündeki adımların yeni yasama yılına sarkmasına neden oldu.
Demokratikleşme Teklifleri Neden Komisyonlarda Bekliyor?
Meclis'in Çerçeve Yasa sürecini 5 gün gibi kısa bir sürede tamamlamasına rağmen, demokratikleşmeyi hedefleyen düzenlemeler yıllardır gündeme alınmadı. Özellikle Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahrubiyeti (AİHM) kararlarına uyumu güçleştirecek öneriler komisyonlarda takılmış durumda. Örneğin, Yeni Parti milletvekili Servet Mullaoğlu’nun 14 Kasım 2025 tarihinden beri Adalet Komisyonu'nda bekleyen teklifinde, AYM ihlal kararlarını yerine getirmeyen hakimlere meslekten çıkarma cezası verilmesi ve devletin ödediği tazminatın sorumlu hakime rücu edilmesi öngörülüyor.
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Haklarında Uzun Bekleyiş
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının genişletilmesi amacıyla sunulan tekliflerde süreler oldukça çarpıcı boyutlara ulaştı. CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç’ın Mayıs 202yelden beri İçişleri Komisyonu'nda bekleyen teklifi, gösteri yürüyüşü sınırlamalarının kaldırılmasını içeriyor. Benzer şekilde, Yeni Parti milletvekili Süleyman Bülbül’ün teklifi 2 yıldır, DEM Partili Meral Danış Beştaş’ın teklifi ise 7 yıldır aynı komisyonda görüşülmeyi bekliyor. Ayrıca DEM Parti'nin 2 yıl önce sunduğu Taksim'in 1 Mayıs kutlamalarına açılması talebi de henüz sonuçlanmadı.
Basın Özgürlüğü ve Siyasi Etik Yasası Gündemde mi?
Basın ve ifade özgürlüğüne yönelik yasa teklifleri de Meclis koridorlarında beklemeye devam ediyor. Yeni Parti milletvekili Sezgin Tanrıkulu’nun 8 yıldır Adalet Komisyonu'nda duran teklifi, gazetecilerin meslekleri nedeniyle tutuklanmamasını ve her koşulda tutuksuz yargılanmalarını hedefliyor. EMEP Milletvekili Sevda Karaca Demir’in Nisan ayında sunduğu "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçunun kaldırılması teklifi ile Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in 4 yıldır bekleyen "Cumhurbaşkanına hakaret" suçunun kaldırılması önerisi de henüz görüşülmedi.
Siyasi etik ve yerel yönetimlere yönelik kayyım uygulamaları da gündemin diğer önemli maddeleri arasında. 10 muhalefet partisinin belediye başkanlarının meclis tarafından seçilmesi için verdiği ortak imza taşıyan teklif 2 yıldır İçişli Komisyonu'nda beklerken, Özgür Özel’in Siyasi Etik Yasası için sunduğu iki ayrı teklif de henüz yasalaşmadı. Bu durum, Türkiye'nin demokratik standartlarının iyileştirilmesi yönündeki toplumsal beklentilerin Meclis gündeminde karşılık bulmasını zorlaştırıyor.
Yazar
İstanbul sokaklarının nabzını tutan Elif Polat, mahalle hikâyelerinden vatandaşın günlük yaşamına kadar şehrin insanına dokunan haberleri yazıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Çerçeve Yasa ne kadar sürede kabul edildi?+
TBMM Genel Kurulu, 5 Ağustos tarihinde Meclis Başkanlığı'na sunulan Çerçeve Yasa'yı, 10 Ağustos tarihinde partilerin yüksek oy oranıyla sadece 5 gün içerisinde kabul ederek yasalaştırdı.
Meclis'te bekleyen yasa tekliflerinin içeriğinde neler var?+
Bekleyen teklifler arasında; gazetecilerin tutuksuz yargılanması, toplantı ve gösteri yürüyüşü haklarının genişletilmesi, "Cumhurbaşkanına hakaret" suçunun kaldırılması ve AYM kararlarına uymayan hakimlere ceza verilmesi gibi demokratikleşme odaklı düzenlemeler yer alıyor.
Bazı yasa teklifleri ne kadar süredir komisyonda bekliyor?+
Tekliflerin bekleme süreleri oldukça uzun; örneğin DEM Partili Meral Danış Beştaş'ın teklifi 7 yıldır, Sezgin Tanrıkulu'nun basın özgürlüğü teklifi ise 8 yıldır Adalet Komisyonu'nda görüşülmeyi beklemektedir.
