Anket: Avrupalıların yalnızca yüzde 10'u ABD'yi müttefik olarak görüyor

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) tarafından önümüzdeki haftalarda Fransa ve Türkiye'de düzenlenecek kritik G7 ve NATO zirveleri öncesinde yayımlanan bir rapor, Avrupalıların ABD'ye karşı "derin bir güvensizlik" duyduğunu ortaya koydu. 15 Avrupa ülkesinde mayıs ayında yapılan ankete göre, katılımcıların yalnızca ortalama yüzde 11'i ABD'yi müttefik olarak görüyor. Bu oran altı ay önce yüzde 16, Kasım 2024'te ise yüzde 22 seviyesindeydi. İstanbul'un da yakından takip ettiği bu jeopolitik kayma, Türkiye'nin hem NATO hem de Avrupa Birliği ile olan stratejik ilişkilerinde yeni bir denklem yaratabilir.

ABD artık 'zorunlu ortak' mı yoksa 'hasım' mı görülüyor?

Ankete katılan ülkelerin tamamında çoğunluk, bir saldırı durumunda ABD'nin yardıma geleceğine güvenmiyor. Güncel olarak hakim olan görüş, ABD'nin artık "zorunlu bir ortak" olduğu yönünde. Avrupalıların yüzde 13'ü ABD'yi bir rakip, yüzde 12'si ise doğrudan bir hasım olarak nitelendiriyor. Raporda; ABD başkanının Orta Doğu'daki agresif politikaları, Grönland'a yönelik tehditleri, Avrupa üslerinden asker çekme vaatleri ve NATO'nun geleceğine dair şüpheci yaklaşımının, Avrupa'da pragmatizmi artırdığı belirtildi. ECFR Kıdemli Politika Uzmanı Jana Kobzová, kıta genelinde Washington'a olan bağımlılığı azaltma konusunda net bir destek olduğunu vurguladı. Kobzova, "Avrupalıların savunma harcamalarını artırmaya giderek daha sıcak baktığını ve bir kriz anında komşu ülkelerin yardıma geleceğine dair çarpıcı bir güven duyduğunu" ifade etti.

Avrupalılar kendi savunmasını istiyor: Yerli teçhizata talep patladı

Ankete katılan hemen her ülkede çoğunluk, ABD askeri teçhizatına olan stratejik bağımlılığın azaltılması gerektiğini düşünüyor. "Avrupa malı satın al" yaklaşımını destekleyenlerin oranı Danimarka'da yüzde 75, Hollanda'da yüzde 72, İsveç'te yüzde 70, Portekiz'de yüzde 69, Fransa'da yüzde 66, İsviçre'de yüzde 64, İngiltere ve İspanya'da ise yüzde 62 olarak kayıtlara geçti. Avrupalıların ulusal savunma harcamalarının artırılmasına yönelik desteği geçen yıla göre ortalama yüzde 4 artarken, net bir çoğunluğun bu artışa karşı çıktığı tek ülke İtalya oldu. Rapora katkı sağlayan Paweł Zerka ise kamuoyunun daha fazla kendi kendine yetme talebinin, Avrupalı liderlerin güvenlik konusunda daha ileri ve hızlı adım atmaları için bir fırsat penceresi sunduğunu kaydetti.

Ortak savunma borçlanmasına destek artıyor

Katılımcıların ortalama yüzde 47'si daha yüksek savunma harcamalarını finanse etmek için ortak AB borçlanması fikrini desteklerken, yüzde 35'i buna karşı çıkıyor. Ortak borçlanmaya en güçlü destek Portekiz (yüzde 59), Danimarka (yüzde 56), Hollanda (yüzde 55) ve İspanya'dan geldi. Buna karşılık, daha yüksek ulusal savunma bütçelerini karşılamak için iç kamu harcamalarının kesilmesi fikrine destek